Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.28 trang 109 SGK Toán 9

Bài 17. Vị trí tương đối của hai đường tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai đường thẳng aa và bb song song với nhau, điểm OO nằm trong phần mặt phẳng ở giữa hai đường thẳng đó. Biết rằng khoảng cách từ OO đến aa và bb lần lượt bằng 2 cm và 3 cm.

a) Hỏi bán kính RR của đường tròn (O;R)(O; R) phải thoả mãn điều kiện gì để (O;R)(O; R) cắt cả hai đường thẳng aa và bb?

b) Biết rằng đường tròn (O;R)(O; R) tiếp xúc với đường thẳng aa. Hãy xác định vị trí tương đối của đường tròn (O;R)(O; R) và đường thẳng bb.

Lời giải

Tóm tắt dữ kiện. Khoảng cách từ tâm OO đến đường thẳng aa là da=2d_a = 2 cm, đến đường thẳng bb là db=3d_b = 3 cm.

Nhắc lại vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn (O;R)(O;R) (với dd là khoảng cách từ OO đến đường thẳng):

- d<Rd < R: đường thẳng cắt đường tròn (hai điểm chung).
- d=Rd = R: đường thẳng tiếp xúc với đường tròn (một điểm chung).
- d>Rd > R: đường thẳng và đường tròn không giao nhau.

a) Để (O;R)(O;R) cắt đường thẳng aa thì cần da<Rd_a < R, tức là R>2R > 2.

Để (O;R)(O;R) cắt đường thẳng bb thì cần db<Rd_b < R, tức là R>3R > 3.

Để (O;R)(O;R) cắt cả hai đường thẳng aa và bb thì phải đồng thời có R>2R > 2 và R>3R > 3. Hai điều kiện này rút gọn thành:
R>3 (cm).R > 3 \text{ (cm)}.

b) Đường tròn (O;R)(O;R) tiếp xúc với đường thẳng aa nên:
R=da=2 (cm).R = d_a = 2 \text{ (cm)}.

Xét với đường thẳng bb: khoảng cách db=3d_b = 3 cm. So sánh:
db=3>2=R.d_b = 3 > 2 = R.

Vì db>Rd_b > R nên đường tròn (O;R)(O;R) và đường thẳng bb không giao nhau (không có điểm chung).

Đáp số

R>3R > 3 cmR=2R = 2 cm; đường tròn (O;R)(O;R) và đường thẳng bb không giao nhau

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.