Giải Bài 5.31 trang 110 SGK Toán 9
Đề bài
Cho hai đường tròn và tiếp xúc ngoài với nhau tại và cùng tiếp xúc với đường thẳng tại và (khác ), trong đó và . Tiếp tuyến của tại cắt tại . Chứng minh rằng:
a) Đường thẳng tiếp xúc với ;
b) Điểm là trung điểm của đoạn thẳng , từ đó suy ra là tam giác vuông.
Lời giải
a) Chứng minh đường thẳng tiếp xúc với .
Vì hai đường tròn và tiếp xúc ngoài với nhau tại nên chúng có một tiếp tuyến chung tại (đường thẳng qua và vuông góc với ). Tiếp tuyến chung này vừa là tiếp tuyến của tại , vừa là tiếp tuyến của tại .
Theo giả thiết, tiếp tuyến của tại chính là đường thẳng . Do đó trùng với tiếp tuyến chung tại , nên cũng là tiếp tuyến của tại .
Vậy đường thẳng tiếp xúc với . (đpcm)
b) Chứng minh là trung điểm của và tam giác vuông.
Xét đường tròn : đường thẳng tiếp xúc với tại nên là tiếp tuyến của ; mặt khác cũng là tiếp tuyến của tại . Từ điểm kẻ được hai tiếp tuyến và tới , theo tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau ta có:
Xét đường tròn : đường thẳng tiếp xúc với tại nên là tiếp tuyến của ; theo câu a), cũng là tiếp tuyến của tại . Từ điểm kẻ được hai tiếp tuyến và tới , nên:
Từ và suy ra:
Vì , , cùng nằm trên đường thẳng và nên là trung điểm của đoạn thẳng . (đpcm)
Khi đó , tức là trong tam giác , đường trung tuyến ứng với cạnh bằng nửa cạnh . Theo dấu hiệu nhận biết tam giác vuông (đường trung tuyến ứng với một cạnh bằng nửa cạnh ấy), tam giác vuông tại .
Vậy tam giác là tam giác vuông (vuông tại ). (đpcm)
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.