Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.30 trang 110 SGK Toán 9

Luyện tập chung (Chương V. Đường tròn)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường tròn (O)(O) đường kính ABAB, tiếp tuyến xx′xx' tại AA và tiếp tuyến yy′yy' tại BB của (O)(O). Một tiếp tuyến thứ ba của (O)(O) tại điểm PP (PP khác AA và BB) cắt xx′xx' tại MM và cắt yy′yy' tại NN.

a) Chứng minh rằng MN=MA+NBMN = MA + NB.

b) Đường thẳng đi qua OO và vuông góc với ABAB cắt NMNM tại QQ. Chứng minh rằng QQ là trung điểm của đoạn MNMN.

c) Chứng minh rằng ABAB tiếp xúc với đường tròn đường kính MNMN.

Lời giải

a) Chứng minh MN=MA+NBMN = MA + NB.

Vì MAMA và MPMP là hai tiếp tuyến của (O)(O) kẻ từ điểm MM (tiếp điểm lần lượt là AA và PP) nên theo tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau:
MA=MP.MA = MP.

Tương tự, NBNB và NPNP là hai tiếp tuyến kẻ từ điểm NN (tiếp điểm BB và PP) nên:
NB=NP.NB = NP.

Vì tiếp tuyến tại PP cắt xx′xx' tại MM và cắt yy′yy' tại NN nên PP nằm giữa MM và NN, do đó:
MN=MP+PN=MA+NB.MN = MP + PN = MA + NB.
(đpcm)

b) Chứng minh QQ là trung điểm của MNMN.

Vì xx′xx' là tiếp tuyến tại AA nên xx′⊥ABxx' \perp AB, suy ra MA⊥ABMA \perp AB.
Vì yy′yy' là tiếp tuyến tại BB nên yy′⊥AByy' \perp AB, suy ra NB⊥ABNB \perp AB.

Do đó MA∥NBMA \parallel NB, nên tứ giác AMNBAMNB là hình thang (hai đáy AMAM và BNBN), hai cạnh bên là ABAB và MNMN.

Đường thẳng đi qua OO và vuông góc với ABAB cũng song song với AMAM và BNBN (vì cùng vuông góc với ABAB). Mà OO là trung điểm của ABAB (do ABAB là đường kính nên OA=OBOA = OB).

Đường thẳng này đi qua trung điểm OO của cạnh bên ABAB và song song với hai đáy nên nó đi qua trung điểm của cạnh bên còn lại là MNMN. Vậy giao điểm QQ của nó với MNMN chính là trung điểm của MNMN.
(đpcm)

c) Chứng minh ABAB tiếp xúc với đường tròn đường kính MNMN.

Đường tròn đường kính MNMN có tâm là trung điểm của MNMN, tức là điểm QQ (theo câu b), và bán kính R=MN2R = \dfrac{MN}{2}.

Theo câu b), QOQO là đường trung bình của hình thang AMNBAMNB (nối trung điểm OO của ABAB với trung điểm QQ của MNMN), nên:
QO=AM+BN2=MA+NB2=MN2=R.QO = \frac{AM + BN}{2} = \frac{MA + NB}{2} = \frac{MN}{2} = R.

Mặt khác QO⊥ABQO \perp AB tại OO. Vậy khoảng cách từ tâm QQ đến đường thẳng ABAB bằng QO=RQO = R (bán kính). Do đó đường thẳng ABAB tiếp xúc với đường tròn đường kính MNMN (tiếp điểm là OO).
(đpcm)

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.