Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.18 trang 20 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chóp tam giác đều có đáy là tam giác đều cạnh aa (cm) và chiều cao 10 cm.

a) Tính diện tích đáy SS của hình chóp theo aa.

b) Từ kết quả ở câu a, tính thể tích VV của hình chóp theo aa và tính giá trị của VV khi a=4a = 4 cm.

c) Nếu độ dài cạnh đáy giảm đi hai lần thì thể tích hình chóp thay đổi thế nào?

Lời giải

a) Tính diện tích đáy SS theo aa.

Đáy là tam giác đều cạnh aa. Đường cao của tam giác đều cạnh aa là:
hđáy=a32 (cm).h_{\text{đáy}} = \frac{a\sqrt{3}}{2}\ \text{(cm)}.

Do đó diện tích đáy:
S=12⋅a⋅a32=a234 (cm2).S = \frac{1}{2}\cdot a\cdot \frac{a\sqrt{3}}{2} = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}\ \text{(cm}^2).

b) Tính thể tích VV theo aa và giá trị của VV khi a=4a = 4 cm.

Hình chóp có chiều cao h=10h = 10 cm. Áp dụng công thức thể tích hình chóp:
V=13⋅S⋅h=13⋅a234⋅10=10312 a2=536 a2 (cm3).V = \frac{1}{3}\cdot S\cdot h = \frac{1}{3}\cdot \frac{a^2\sqrt{3}}{4}\cdot 10 = \frac{10\sqrt{3}}{12}\,a^2 = \frac{5\sqrt{3}}{6}\,a^2\ \text{(cm}^3).

Khi a=4a = 4 cm:
V=536⋅42=536⋅16=8036=4033≈23,09 (cm3).V = \frac{5\sqrt{3}}{6}\cdot 4^2 = \frac{5\sqrt{3}}{6}\cdot 16 = \frac{80\sqrt{3}}{6} = \frac{40\sqrt{3}}{3} \approx 23{,}09\ \text{(cm}^3).

c) Nếu độ dài cạnh đáy giảm đi hai lần thì thể tích thay đổi thế nào?

Cạnh đáy giảm hai lần nghĩa là cạnh mới bằng a2\dfrac{a}{2}. Gọi thể tích mới là V′V':
V′=536⋅(a2)2=536⋅a24=14⋅536 a2=V4.V' = \frac{5\sqrt{3}}{6}\cdot \left(\frac{a}{2}\right)^2 = \frac{5\sqrt{3}}{6}\cdot \frac{a^2}{4} = \frac{1}{4}\cdot \frac{5\sqrt{3}}{6}\,a^2 = \frac{V}{4}.

Vậy khi cạnh đáy giảm đi hai lần (chiều cao không đổi) thì thể tích hình chóp giảm đi 4 lần.

Đáp số

S=a234S = \dfrac{a^2\sqrt{3}}{4} cm²V=536a2V = \dfrac{5\sqrt{3}}{6}a^2 cm³; khi a=4a=4 thì V=4033≈23,09V = \dfrac{40\sqrt{3}}{3} \approx 23{,}09 cm³Thể tích giảm đi 4 lần

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.