Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Luyện tập 3 trang 76 SGK Toán 9

Bài 28. Đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp của một tam giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác đều ABCABC (H.9.22).

a) Vẽ đường tròn (I;r)(I; r) nội tiếp tam giác ABCABC.

b) Biết rằng BC=4BC = 4 cm, hãy tính bán kính rr.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 76 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.22: Tam giác đều ABCABC với đỉnh AA ở trên, cạnh đáy BCBC nằm ngang, BC=4BC = 4 cm. Đường tròn tâm II nội tiếp tam giác (tiếp xúc với cả ba cạnh).

Lời giải

a) Vẽ đường tròn (I;r)(I; r) nội tiếp tam giác ABCABC:

- Vẽ hai đường phân giác của hai góc (chẳng hạn góc BB và góc CC), chúng cắt nhau tại điểm II. Điểm II là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABCABC.
- Từ II kẻ IH⊥BCIH \perp BC tại HH. Khi đó IH=rIH = r là bán kính đường tròn nội tiếp.
- Vẽ đường tròn tâm II, bán kính r=IHr = IH. Đường tròn này tiếp xúc với cả ba cạnh của tam giác.

b) Tính bán kính rr khi BC=4BC = 4 cm:

Tam giác ABCABC đều nên tâm II của đường tròn nội tiếp đồng thời là trọng tâm của tam giác.

Gọi HH là trung điểm của BCBC, khi đó AHAH vừa là đường trung tuyến, vừa là đường cao của tam giác đều.

Ta có HB=HC=BC2=42=2HB = HC = \dfrac{BC}{2} = \dfrac{4}{2} = 2 (cm).

Xét tam giác AHBAHB vuông tại HH, theo định lí Pythagore:
AH=AB2−HB2=42−22=12=23 (cm).AH = \sqrt{AB^2 - HB^2} = \sqrt{4^2 - 2^2} = \sqrt{12} = 2\sqrt{3} \ (\text{cm}).

Vì II là trọng tâm nên II nằm trên AHAH và:
r=IH=13AH=13⋅23=233≈1,15 (cm).r = IH = \dfrac{1}{3}AH = \dfrac{1}{3} \cdot 2\sqrt{3} = \dfrac{2\sqrt{3}}{3} \approx 1{,}15 \ (\text{cm}).

Vậy bán kính đường tròn nội tiếp là r=233≈1,15r = \dfrac{2\sqrt{3}}{3} \approx 1{,}15 cm.

Đáp số

Vẽ hình (phân giác cắt nhau tại tâm II, bán kính r=IHr = IH)r=233≈1,15r = \dfrac{2\sqrt{3}}{3} \approx 1,15 cm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.