Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 10.15 trang 107 SGK Toán 9

Luyện tập chung   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một bồn chứa xăng gồm hai nửa hình cầu có đường kính bằng 1,8 m và một hình trụ có chiều cao bằng 3,6 m (H.10.32). Tính thể tích của bồn chứa xăng (làm tròn kết quả đến hàng phần trăm của m3m^3).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 107 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 10.32: Bồn chứa xăng nằm ngang gồm phần thân là hình trụ dài 3,6 m và hai đầu là hai nửa hình cầu. Đường kính của hình trụ và của hình cầu đều bằng 1,8 m.

Lời giải

Bước 1. Xác định bán kính chung.

Hình trụ và hình cầu có cùng đường kính d=1,8d = 1,8 m nên cùng bán kính:
R=d2=1,82=0,9 (m).R = \frac{d}{2} = \frac{1,8}{2} = 0,9 \ (\text{m}).

Bước 2. Thể tích hai nửa hình cầu.

Hai nửa hình cầu ghép lại thành một hình cầu bán kính R=0,9R = 0,9 m, nên:
Vcầu=43πR3=43π⋅(0,9)3=43π⋅0,729=0,972π (m3).V_{\text{cầu}} = \frac{4}{3}\pi R^{3} = \frac{4}{3}\pi \cdot (0,9)^{3} = \frac{4}{3}\pi \cdot 0,729 = 0,972\pi \ (\text{m}^{3}).

Bước 3. Thể tích phần hình trụ.

Hình trụ có bán kính đáy R=0,9R = 0,9 m và chiều cao h=3,6h = 3,6 m:
Vtrụ=πR2h=π⋅(0,9)2⋅3,6=π⋅0,81⋅3,6=2,916π (m3).V_{\text{trụ}} = \pi R^{2} h = \pi \cdot (0,9)^{2} \cdot 3,6 = \pi \cdot 0,81 \cdot 3,6 = 2,916\pi \ (\text{m}^{3}).

Bước 4. Thể tích bồn chứa xăng.

V=Vcầu+Vtrụ=0,972π+2,916π=3,888π≈12,21 (m3).V = V_{\text{cầu}} + V_{\text{trụ}} = 0,972\pi + 2,916\pi = 3,888\pi \approx 12,21 \ (\text{m}^{3}).

Vậy thể tích của bồn chứa xăng khoảng 12,21 m312,21 \ \text{m}^{3}.

Đáp số

V≈12,21 m3V \approx 12,21 \ \text{m}^3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.