Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 3 trang 114 SGK Toán 9

Thực hành   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường thẳng (d)(d): y=2x+3y = 2x + \sqrt{3} và parabol (P)(P): y=x2y = x^2.

a) Vẽ đường thẳng (d)(d) và parabol (P)(P) trên cùng một mặt phẳng toạ độ.

b) Tìm toạ độ giao điểm của (d)(d) và (P)(P).

Lời giải

a) Vẽ đường thẳng (d)(d) và parabol (P)(P)

*Parabol (P)(P): y=x2y = x^2.*

Vì a=1>0a = 1 > 0 nên parabol có bề lõm quay lên trên, đỉnh O(0;0)O(0;0), nhận trục OyOy làm trục đối xứng. Lập bảng giá trị:

| xx | −2-2 | −1-1 | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|---|---|
| y=x2y=x^2 | 44 | 11 | 00 | 11 | 44 |

Parabol đi qua các điểm (−2;4), (−1;1), (0;0), (1;1), (2;4)(-2;4),\,(-1;1),\,(0;0),\,(1;1),\,(2;4).

*Đường thẳng (d)(d): y=2x+3y = 2x + \sqrt{3}* (với 3≈1,73\sqrt{3}\approx 1{,}73).

Cho x=0⇒y=3≈1,73x = 0 \Rightarrow y = \sqrt{3}\approx 1{,}73, được điểm (0;3)(0;\sqrt{3}).

Cho x=1⇒y=2+3≈3,73x = 1 \Rightarrow y = 2 + \sqrt{3}\approx 3{,}73, được điểm (1; 2+3)(1;\,2+\sqrt{3}).

Vẽ parabol (P)(P) và đường thẳng (d)(d) đi qua hai điểm trên cùng một mặt phẳng toạ độ OxyOxy.

b) Tìm toạ độ giao điểm của (d)(d) và (P)(P)

Hoành độ giao điểm của (d)(d) và (P)(P) là nghiệm của phương trình hoành độ giao điểm:
x2=2x+3x^2 = 2x + \sqrt{3}
⇔x2−2x−3=0.\Leftrightarrow x^2 - 2x - \sqrt{3} = 0.

Đây là phương trình bậc hai một ẩn với a=1, b=−2, c=−3a = 1,\ b = -2,\ c = -\sqrt{3}. Dùng công thức nghiệm thu gọn với b′=−1b' = -1:
Δ′=b′2−ac=(−1)2−1⋅(−3)=1+3>0.\Delta' = b'^2 - ac = (-1)^2 - 1\cdot(-\sqrt{3}) = 1 + \sqrt{3} > 0.

Vậy phương trình có hai nghiệm phân biệt:
x1=−b′+Δ′a=1+1+3≈2,65,x_{1} = \frac{-b' + \sqrt{\Delta'}}{a} = 1 + \sqrt{1+\sqrt{3}}\approx 2{,}65,
x2=−b′−Δ′a=1−1+3≈−0,65.x_{2} = \frac{-b' - \sqrt{\Delta'}}{a} = 1 - \sqrt{1+\sqrt{3}}\approx -0{,}65.

Thay vào (P)(P): y=x2y = x^2 (hoặc thay vào (d)(d): y=2x+3y = 2x+\sqrt{3}) để tìm tung độ:

∙\bullet Với x1≈2,65⇒y1=x12≈7,04.x_1 \approx 2{,}65 \Rightarrow y_1 = x_1^2 \approx 7{,}04.

∙\bullet Với x2≈−0,65⇒y2=x22≈0,43.x_2 \approx -0{,}65 \Rightarrow y_2 = x_2^2 \approx 0{,}43.

Vậy (d)(d) cắt (P)(P) tại hai điểm có toạ độ (đúng với hình vẽ ở câu a):
A(1+1+3; 2+3+21+3)≈A(2,65; 7,04),A\left(1+\sqrt{1+\sqrt{3}};\ 2+\sqrt{3}+2\sqrt{1+\sqrt{3}}\right)\approx A(2{,}65;\ 7{,}04),
B(1−1+3; 2+3−21+3)≈B(−0,65; 0,43).B\left(1-\sqrt{1+\sqrt{3}};\ 2+\sqrt{3}-2\sqrt{1+\sqrt{3}}\right)\approx B(-0{,}65;\ 0{,}43).

Kiểm tra: Với AA: 2x1+3≈2⋅2,65+1,73=7,04=y12x_1+\sqrt{3}\approx 2\cdot 2{,}65+1{,}73 = 7{,}04 = y_1 (đúng). Với BB: 2x2+3≈2⋅(−0,65)+1,73=0,43=y22x_2+\sqrt{3}\approx 2\cdot(-0{,}65)+1{,}73 = 0{,}43 = y_2 (đúng).

Đáp số

Đã vẽ parabol (P)(P) và đường thẳng (d)(d) trên cùng mặt phẳng toạ độHai giao điểm A(1+1+3; 2+3+21+3)≈(2,65; 7,04)A\left(1+\sqrt{1+\sqrt{3}};\,2+\sqrt{3}+2\sqrt{1+\sqrt{3}}\right)\approx (2,65;\,7,04) và B(1−1+3; 2+3−21+3)≈(−0,65; 0,43)B\left(1-\sqrt{1+\sqrt{3}};\,2+\sqrt{3}-2\sqrt{1+\sqrt{3}}\right)\approx (-0,65;\,0,43)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.