Giải Bài 1 trang 119 SGK Toán 9
Đề bài
Sử dụng phần mềm GeoGebra thực hiện các yêu cầu sau:
a) Vẽ một đường tròn tâm bán kính bằng 2.
b) Sử dụng lệnh vẽ tiếp tuyến (Các tiếp tuyến), hãy vẽ tam giác ngoại tiếp đường tròn với các tiếp điểm trên , , lần lượt là , , .
c) Vẽ đường tròn ngoại tiếp tam giác và lưu thành tệp png.
Lời giải
Đây là bài thực hành nên lời giải trình bày các thao tác, lệnh trên GeoGebra theo đúng hướng dẫn SGK.
a) Vẽ đường tròn tâm bán kính bằng 2
- Mở GeoGebra (chế độ Hình học / Graphing).
- Lấy một điểm trên vùng làm việc (dùng công cụ Điểm rồi nháy chuột, hoặc gõ vào ô Nhập lệnh: `A = (0, 0)`).
- Vẽ đường tròn tâm bán kính bằng một trong hai cách:
+ Cách công cụ: chọn công cụ Đường tròn khi biết tâm và bán kính, nháy vào điểm , nhập bán kính rồi nhấn OK.
+ Cách lệnh: gõ `c = Circle(A, 2)` (hoặc `ĐườngTròn(A, 2)`).
Kết quả: được đường tròn có bán kính .
b) Vẽ tam giác ngoại tiếp , tiếp điểm trên lần lượt là
- Lấy ba điểm nằm trên đường tròn (dùng công cụ Điểm, nháy lên đường tròn để điểm "dính" vào đường tròn). Đây chính là ba tiếp điểm.
- Chọn công cụ Tiếp tuyến (Các tiếp tuyến): lần lượt nháy vào điểm rồi vào đường tròn để được tiếp tuyến tại ; làm tương tự với và . Ta được ba tiếp tuyến của tại .
- Dùng công cụ Giao điểm của hai đối tượng để lấy giao điểm của từng cặp tiếp tuyến:
+ Tiếp tuyến tại và tiếp tuyến tại cắt nhau tại .
+ Tiếp tuyến tại và tiếp tuyến tại cắt nhau tại .
+ Tiếp tuyến tại và tiếp tuyến tại cắt nhau tại .
(Đặt tên giao điểm sao cho tiếp điểm trên là , trên là , trên là .)
- Dùng công cụ Đa giác nối ba điểm để được tam giác . Khi đó ba cạnh của tam giác đều tiếp xúc với , nên là đường tròn nội tiếp tam giác (tam giác ngoại tiếp ), với là tâm đường tròn nội tiếp.
- Có thể ẩn bớt ba đường tiếp tuyến (chuột phải → bỏ Hiển thị đối tượng) cho hình gọn.
c) Vẽ đường tròn ngoại tiếp tam giác và lưu thành tệp png
- Vẽ đường tròn ngoại tiếp tam giác (đi qua ba đỉnh):
+ Cách công cụ: chọn công cụ Đường tròn qua ba điểm, lần lượt nháy vào .
+ Cách lệnh: gõ `Circle(E, F, G)` (hoặc `ĐườngTròn(E, F, G)`).
- Lưu hình thành tệp PNG: vào Hồ sơ (File) → Xuất bản (Export) → Vùng hiển thị thành dạng ảnh (Graphics View as Picture .png) (phím tắt `Ctrl + Shift + U`), chọn định dạng png, đặt tên tệp rồi nhấn Lưu.
Kết quả: trên màn hình có đường tròn bán kính , tam giác ngoại tiếp với các tiếp điểm , và đường tròn ngoại tiếp tam giác ; hình đã được lưu dưới dạng tệp `.png`.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.