Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9 trang 128 SGK Toán 9

Bài tập ôn tập cuối năm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Để đo khoảng cách giữa hai điểm AA và BB không tới được, một người đứng ở điểm HH sao cho BB ở giữa AA và HH rồi dịch chuyển đến điểm KK sao cho KHKH vuông góc với ABAB tại HH, HK=aHK = a (m), ngắm nhìn AA với AKH^=α\widehat{AKH} = \alpha, ngắm nhìn BB với BKH^=β\widehat{BKH} = \beta (α>β\alpha > \beta).

a) Hãy biểu diễn ABAB theo aa, α\alpha, β\beta.

b) Khi a=3a = 3 m, α=60∘\alpha = 60^\circ, β=30∘\beta = 30^\circ, hãy tính ABAB (làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ ba của mét).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 128 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ: Ba điểm AA, BB, HH thẳng hàng nằm trên một đường nằm ngang (theo thứ tự AA, BB, HH), với BB ở giữa AA và HH. Từ HH kẻ đoạn HKHK thẳng đứng xuống dưới, vuông góc với ABAB tại HH, độ dài HK=aHK = a. Từ KK nối tới AA và tới BB. Tại đỉnh KK: góc AKH^=α\widehat{AKH} = \alpha (góc lớn, giữa KAKA và KHKH), góc BKH^=β\widehat{BKH} = \beta (góc nhỏ, giữa KBKB và KHKH), α>β\alpha > \beta.

Lời giải

a) Vì KH⊥ABKH \perp AB tại HH nên hai tam giác AKHAKH và BKHBKH đều vuông tại HH.

Xét tam giác AKHAKH vuông tại HH, ta có:
tan⁡α=AHKH=AHa  ⇒  AH=atan⁡α.\tan\alpha = \dfrac{AH}{KH} = \dfrac{AH}{a} \;\Rightarrow\; AH = a\tan\alpha.

Xét tam giác BKHBKH vuông tại HH, ta có:
tan⁡β=BHKH=BHa  ⇒  BH=atan⁡β.\tan\beta = \dfrac{BH}{KH} = \dfrac{BH}{a} \;\Rightarrow\; BH = a\tan\beta.

Vì BB nằm giữa AA và HH nên AB=AH−BHAB = AH - BH. Do đó:
AB=atan⁡α−atan⁡β=a(tan⁡α−tan⁡β) (m).AB = a\tan\alpha - a\tan\beta = a(\tan\alpha - \tan\beta)\ \text{(m)}.

(Điều kiện α>β\alpha > \beta bảo đảm AB>0AB > 0.)

b) Thay a=3a = 3 m, α=60∘\alpha = 60^\circ, β=30∘\beta = 30^\circ vào công thức trên:
AB=3(tan⁡60∘−tan⁡30∘)=3(3−33)=3⋅233=23≈3,464 (m).AB = 3\left(\tan 60^\circ - \tan 30^\circ\right) = 3\left(\sqrt{3} - \dfrac{\sqrt{3}}{3}\right) = 3\cdot \dfrac{2\sqrt{3}}{3} = 2\sqrt{3} \approx 3{,}464\ \text{(m)}.

Vậy AB≈3,464AB \approx 3{,}464 m.

Đáp số

AB=a(tan⁡α−tan⁡β)AB = a(\tan\alpha - \tan\beta) (m)AB=23≈3,464AB = 2\sqrt{3} \approx 3{,}464 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.