Giải Bài 3 trang 9 SGK Vật lí 10
Đề bài
Hãy nêu ví dụ về ô nhiễm môi trường và huỷ hoại hệ sinh thái mà em biết ở địa phương mình.
Lời giải
Đây là câu hỏi mở, yêu cầu liên hệ thực tế ở địa phương để thấy mặt trái của việc ứng dụng vật lí và công nghệ khi không được kiểm soát. Dưới đây là một số ví dụ tiêu biểu (em có thể thay bằng hiện tượng cụ thể ở nơi mình sống):
a) Ô nhiễm môi trường
- *Ô nhiễm không khí:* khói bụi từ các nhà máy, lò gạch, khu công nghiệp và khí thải xe cộ ở các thành phố lớn (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh) làm bầu không khí mù mịt, chỉ số bụi mịn PM2.5 tăng cao gây bệnh về hô hấp.
- *Ô nhiễm nguồn nước:* nước thải chưa qua xử lí từ nhà máy, làng nghề (dệt nhuộm, giấy, chế biến thực phẩm) xả thẳng ra sông, kênh làm nước đen, bốc mùi (ví dụ sông Tô Lịch, sông Thị Vải).
- *Ô nhiễm đất và rác thải:* rác thải sinh hoạt, túi nilon, rác thải nhựa chất đống ở bãi rác, ven đường; thuốc trừ sâu, phân bón hoá học dùng quá mức làm bạc màu đất.
- *Ô nhiễm tiếng ồn, nhiệt, phóng xạ:* tiếng ồn từ công trường, giao thông; nhiệt thừa và chất thải từ các nhà máy nhiệt điện.
b) Huỷ hoại hệ sinh thái
- Chặt phá rừng đầu nguồn, đốt rừng làm nương rẫy khiến đất bị xói mòn, lũ quét, sạt lở đất gia tăng.
- Khai thác cát, sỏi quá mức trên sông làm sạt lở bờ sông, thay đổi dòng chảy, mất nơi sống của sinh vật.
- Đánh bắt thuỷ sản bằng xung điện, thuốc nổ, lưới mắt nhỏ làm cạn kiệt nguồn lợi, phá huỷ rạn san hô và nơi sinh sản của cá.
- Nước thải và hoá chất đổ ra biển gây hiện tượng thuỷ triều đỏ, cá chết hàng loạt, làm suy giảm đa dạng sinh học.
Nhận xét: Những ví dụ trên cho thấy nếu ứng dụng các thành tựu vật lí – kĩ thuật (sản xuất công nghiệp, giao thông, năng lượng…) mà không gắn với bảo vệ môi trường thì sẽ gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, mỗi người cần sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ thiên nhiên.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.