Giải Câu hỏi trang 10 SGK Vật lí 10
Đề bài
Nêu một ví dụ về sử dụng phương pháp thực nghiệm mà em đã được học trong môn KHTN.
Lời giải
Phương pháp thực nghiệm là phương pháp nghiên cứu khoa học, trong đó người ta chủ động quan sát, dự đoán, rồi dùng thí nghiệm để kiểm tra dự đoán và rút ra kết luận về quy luật của tự nhiên.
Ví dụ: Thí nghiệm khảo sát sự nở vì nhiệt của chất khí (em đã học trong môn KHTN ở THCS).
- Bước 1 — Xác định vấn đề: Chất khí có nở ra khi nóng lên và co lại khi lạnh đi hay không?
- Bước 2 — Đưa ra dự đoán (giả thuyết): Khi nhiệt độ tăng, chất khí nở ra (thể tích tăng); khi nhiệt độ giảm, chất khí co lại.
- Bước 3 — Thiết kế và tiến hành thí nghiệm kiểm tra: Cắm một ống thủy tinh nhỏ có giọt nước màu xuyên qua nút của một bình cầu chứa không khí. Áp hai bàn tay vào bình (hoặc nhúng bình vào nước nóng) để làm nóng lượng khí trong bình, rồi quan sát vị trí của giọt nước màu trong ống.
- Bước 4 — Quan sát, thu thập kết quả: Khi làm nóng bình, giọt nước màu bị đẩy dịch chuyển ra xa bình; khi để nguội (hoặc làm lạnh), giọt nước màu dịch chuyển trở lại về phía bình.
- Bước 5 — Rút ra kết luận: Kết quả quan sát phù hợp với dự đoán, chứng tỏ chất khí nở ra khi nóng lên và co lại khi lạnh đi.
Như vậy, qua các bước *đặt vấn đề → dự đoán → làm thí nghiệm kiểm tra → quan sát → kết luận*, em đã vận dụng phương pháp thực nghiệm để tìm ra quy luật của tự nhiên.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.