Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Khởi động trang 44 SGK Vật lí 10

Bài 10. Sự rơi tự do   Đã kiểm chéo

Đề bài

Năm 1971, nhà du hành vũ trụ người Mỹ David Scott đã đồng thời thả rơi trên Mặt Trăng một chiếc lông chim và một chiếc búa ở cùng một độ cao và nhận thấy cả hai đều rơi xuống như nhau. Em có suy nghĩ gì về hiện tượng này?

Lời giải

Phân tích hiện tượng:

Trên Trái Đất, nếu đồng thời thả một chiếc lông chim và một chiếc búa ở cùng một độ cao thì chiếc búa luôn rơi xuống đất trước, còn chiếc lông chim rơi chậm hơn nhiều. Điều này khiến ta dễ lầm tưởng rằng vật nặng luôn rơi nhanh hơn vật nhẹ.

Thực ra, nguyên nhân khiến hai vật rơi nhanh chậm khác nhau trên Trái Đất không phải do khối lượng của chúng, mà là do lực cản của không khí. Chiếc lông chim nhẹ và có diện tích bề mặt lớn nên chịu lực cản của không khí đáng kể, làm nó rơi chậm lại; còn chiếc búa nặng, lực cản của không khí là không đáng kể so với trọng lực nên nó rơi nhanh hơn.

Vì sao trên Mặt Trăng cả hai rơi như nhau:

Mặt Trăng hầu như không có khí quyển, nên khi rơi, chiếc lông chim và chiếc búa đều không chịu lực cản của không khí. Lúc này cả hai vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, nghĩa là chúng đều rơi tự do. Hai vật rơi tự do từ cùng một độ cao, bắt đầu cùng một lúc thì sẽ rơi với cùng một gia tốc và chạm đất cùng lúc, bất kể khối lượng khác nhau.

Kết luận:

Thí nghiệm của David Scott năm 1971 chứng tỏ: khi loại bỏ được lực cản của không khí thì mọi vật đều rơi như nhau (cùng gia tốc, cùng thời gian rơi) dù khối lượng khác nhau. Đó chính là bản chất của sự rơi tự do — sự rơi chỉ dưới tác dụng của trọng lực.

Đáp số

Trên Mặt Trăng không có không khí nên không có lực cản, lông chim và búa đều rơi tự do với cùng gia tốc nên rơi xuống như nhau; vật rơi nhanh chậm khác nhau trên Trái Đất là do lực cản của không khí, không phải do khối lượng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.