Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Hoạt động 1 trang 45 SGK Vật lí 10

Bài 10. Sự rơi tự do   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy thực hiện thí nghiệm (Hình 10.2) để kiểm tra dự đoán về phương và chiều của sự rơi tự do.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 45 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ bộ thí nghiệm gồm một giá đỡ hình chữ T có thanh ngang nằm trên. Treo trên thanh ngang là một quả nặng hình cầu buộc vào sợi dây (bên trái) và một dây dọi buộc vật nặng nhỏ hình nón ở đầu dưới (bên phải). Phía dưới có một khay đỡ đặt trên mặt bàn. Dây dọi căng thẳng xuống dưới cho thấy phương thẳng đứng; khi thả quả nặng, nó rơi theo phương của dây dọi để kiểm tra phương và chiều của sự rơi tự do.

Lời giải

Mục đích thí nghiệm: Kiểm tra dự đoán rằng sự rơi tự do có phương thẳng đứng (trùng với phương của dây dọi) và chiều từ trên xuống dưới.

a) Dụng cụ:
- Giá đỡ hình chữ T có thanh ngang nằm trên.
- Một quả nặng hình cầu buộc vào sợi dây, treo ở thanh ngang (bên trái).
- Một dây dọi: sợi dây mảnh buộc vật nặng nhỏ hình nón ở đầu dưới, treo ở thanh ngang (bên phải).
- Khay đỡ đặt trên mặt bàn để hứng vật rơi.

b) Tiến hành:
1. Treo dây dọi lên thanh ngang và chờ cho dây dọi đứng yên. Khi đó sợi dây căng thẳng, chỉ đúng phương thẳng đứng (phương của trọng lực) tại nơi làm thí nghiệm.
2. Treo quả nặng hình cầu bên cạnh, sao cho ban đầu quả nặng nằm trên cùng một đường thẳng đứng với dây dọi.
3. Đốt (hoặc cắt) sợi dây giữ quả nặng để quả nặng rơi tự do (chỉ chịu tác dụng của trọng lực, bỏ qua lực cản không khí).
4. Quan sát quỹ đạo rơi của quả nặng và so sánh với phương của dây dọi.

c) Kết quả và nhận xét:
- Quả nặng rơi xuống khay đỡ theo đúng phương của dây dọi, tức là theo phương thẳng đứng.
- Vật rơi từ trên xuống dưới, tức có chiều hướng xuống (cùng chiều trọng lực).

Kết luận: Thí nghiệm xác nhận dự đoán: *sự rơi tự do có phương thẳng đứng (trùng phương dây dọi) và chiều từ trên xuống dưới.*

Đáp số

Phương thẳng đứng (trùng phương dây dọi)Chiều từ trên xuống dưới (cùng chiều trọng lực)Thí nghiệm xác nhận dự đoán — đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.