Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 57 SGK Vật lí 10

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dựa vào Hình 13.2, hãy nêu cách xác định độ lớn và chiều của hợp lực trong hai trường hợp:

a) Vật chịu tác dụng của hai lực cùng phương, cùng chiều (Hình 13.2a).

b) Vật chịu tác dụng của hai lực cùng phương, ngược chiều (Hình 13.2b).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 57 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 13.2 minh hoạ tổng hợp hai lực cùng phương, gồm hai trường hợp a) và b).

Hình 13.2a (hai lực cùng phương, cùng chiều): một vật (ô tô đồ chơi và một khối hộp) đặt trên mặt phẳng, chịu hai lực cùng đặt tại một điểm và cùng hướng sang phải: lực F2 có độ lớn 3 N và lực F1 có độ lớn 5 N, hai mũi tên nằm trên cùng một đường thẳng, cùng chỉ sang phải.

Hình 13.2b (hai lực cùng phương, ngược chiều): vật chịu lực F2 có độ lớn 3 N hướng sang trái và lực F1 có độ lớn 5 N hướng sang phải, hai lực nằm trên cùng một đường thẳng nhưng ngược chiều nhau.

Lời giải

a) Hai lực cùng phương, cùng chiều (Hình 13.2a)

Khi vật chịu tác dụng của hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} cùng phương, cùng chiều thì hợp lực F⃗\vec{F} cũng cùng phương, cùng chiều với hai lực đó.

- Độ lớn: bằng tổng độ lớn của hai lực thành phần:
F=F1+F2=5+3=8 (N)F = F_1 + F_2 = 5 + 3 = 8\ (\text{N})
- Chiều: cùng chiều với F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2}, tức là hướng sang phải.

b) Hai lực cùng phương, ngược chiều (Hình 13.2b)

Khi vật chịu tác dụng của hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} cùng phương nhưng ngược chiều thì hợp lực F⃗\vec{F} vẫn cùng phương với hai lực.

- Độ lớn: bằng hiệu độ lớn của lực lớn hơn trừ lực nhỏ hơn:
F=∣F1−F2∣=∣5−3∣=2 (N)F = |F_1 - F_2| = |5 - 3| = 2\ (\text{N})
- Chiều: cùng chiều với lực có độ lớn lớn hơn. Ở đây F1=5 N>F2=3 NF_1 = 5\ \text{N} > F_2 = 3\ \text{N} nên hợp lực hướng theo chiều của F1⃗\vec{F_1}, tức là hướng sang phải.

Đáp số

F = 8 N, cùng chiều với hai lực (hướng sang phải)F = 2 N, cùng chiều với lực F1 lớn hơn (hướng sang phải)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.