Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 56 SGK Vật lí 10

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao lực đẩy của người bố trong Hình 13.1b có tác dụng như lực đẩy của hai anh em?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 56 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 13.1 gồm hai phần. Phần a) vẽ hai anh em (một bạn nhỏ và một bạn lớn hơn) cùng đẩy một thùng hàng gỗ: bạn nhỏ tạo lực F2⃗\vec{F_2}, bạn lớn tạo lực F1⃗\vec{F_1} (hai mũi tên lực hướng sang phải vào thùng), thùng chuyển động sang phải với vận tốc v⃗\vec{v}. Phần b) vẽ một mình người bố đẩy chính thùng hàng đó bằng một lực F⃗\vec{F} (mũi tên hướng sang phải), thùng cũng chuyển động sang phải với vận tốc v⃗\vec{v}. Hai trường hợp cho cùng một tác dụng làm thùng chuyển động như nhau.

Lời giải

Lực đẩy của người bố ở Hình 13.1b có tác dụng như lực đẩy của hai anh em ở Hình 13.1a vì lực F⃗\vec{F} của người bố chính là hợp lực của hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} của hai anh em.

- Ở Hình 13.1a, thùng hàng chịu đồng thời hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} cùng hướng sang phải, làm thùng chuyển động sang phải với vận tốc v⃗\vec{v}.

- Ở Hình 13.1b, thùng hàng chỉ chịu một lực F⃗\vec{F} của người bố, cũng hướng sang phải, và làm thùng chuyển động sang phải với đúng vận tốc v⃗\vec{v} như trường hợp a.

- Khi nhiều lực cùng tác dụng lên một vật, ta luôn có thể thay thế chúng bằng một lực duy nhất gọi là hợp lực, sao cho hợp lực này gây ra cho vật tác dụng giống hệt như các lực thành phần gây ra đồng thời. Vì hai lực của hai anh em đem lại cho thùng cùng một kết quả chuyển động như lực của người bố, nên lực của người bố bằng hợp lực của hai lực đó:
F⃗=F1⃗+F2⃗\vec{F} = \vec{F_1} + \vec{F_2}

Do hai lực F1⃗, F2⃗\vec{F_1},\ \vec{F_2} cùng phương, cùng chiều nên về độ lớn: F=F1+F2F = F_1 + F_2.

Vậy một mình người bố tạo ra lực đẩy bằng tổng hợp lực đẩy của cả hai anh em, nên có tác dụng làm thùng chuyển động y như nhau.

Đáp số

Vì lực F⃗\vec{F} của người bố bằng hợp lực của hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2}: F⃗=F1⃗+F2⃗\vec{F}=\vec{F_1}+\vec{F_2} (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.