Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 60 SGK Vật lí 10

Bài 14. Định luật 1 Newton   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một quyển sách đang nằm yên trên mặt bàn. Ta phải đẩy nó thì nó mới dịch chuyển và khi ngừng đẩy thì nó dừng lại. Nếu em đặt mình vào thời của nhà khoa học Hy Lạp Aristotle (384 – 322 TCN), khi mà mọi người còn chưa biết đến ma sát, thì em sẽ trả lời câu hỏi nêu ra như thế nào?

Lời giải

Trả lời theo quan điểm của Aristotle (khi chưa biết đến ma sát):

Quan sát hiện tượng: quyển sách đang nằm yên, phải *đẩy* (tác dụng lực) thì nó mới dịch chuyển, và hễ *ngừng đẩy* (thôi tác dụng lực) thì nó dừng lại ngay.

Từ quan sát đó, nếu đặt mình vào thời Aristotle, em sẽ trả lời rằng:

- Muốn một vật chuyển động thì phải có lực tác dụng lên nó. Lực tác dụng (cái đẩy của tay) chính là nguyên nhân duy trì chuyển động của quyển sách.
- Khi ngừng tác dụng lực thì vật dừng lại. Vì không còn lực nào tiếp tục "kéo" hay "đẩy" nên vật trở về trạng thái đứng yên.
- Do đó, theo cách nghĩ này, trạng thái tự nhiên của mọi vật là đứng yên; chuyển động chỉ là trạng thái tạm thời, chỉ tồn tại chừng nào còn lực tác dụng để duy trì nó.

*(Nhận xét thêm theo SGK: Kết luận trên của Aristotle đã thống trị suốt gần 2000 năm nhưng là sai lầm, vì ông chưa biết rằng chính lực ma sát mới là nguyên nhân làm quyển sách dừng lại. Sau này Galilei và Newton đã chỉ ra: nếu không có ma sát, vật sẽ tiếp tục chuyển động mãi mà không cần lực duy trì.)*

Đáp số

Muốn vật chuyển động phải có lực tác dụng; ngừng tác dụng lực thì vật dừng lại — tức trạng thái tự nhiên của vật là đứng yên (quan điểm Aristotle).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.