Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi 2 trang 35 SGK Vật lí 11

Bài 8. Mô tả sóng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hình 8.4 là đồ thị (u−t)(u-t) của một sóng âm trên màn hình của một dao động kí. Biết mỗi cạnh của ô vuông theo phương ngang trên hình tương ứng với 1 ms. Tính tần số của sóng âm.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 35 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 8.4: Đồ thị dao động hình sin của li độ uu theo thời gian tt hiển thị trên màn dao động kí, vẽ trên nền lưới ô vuông. Theo phương ngang, mỗi cạnh ô vuông ứng với 1 ms. Đường sin dao động quanh trục ngang nằm ở khoảng giữa màn hình; trên bề rộng màn hình (khoảng 10 ô vuông theo phương ngang) thể hiện đúng 2 chu kì dao động đầy đủ, trong đó mỗi chu kì đầy đủ của đường sin trải dài trên 5 ô vuông theo phương ngang (đọc theo lưới), tức một chu kì ứng với 5 ms.

Lời giải

Bước 1. Xác định chu kì của sóng âm từ đồ thị.

Theo phương ngang, mỗi cạnh ô vuông ứng với khoảng thời gian 1 ms1 \text{ ms}. Trên đồ thị, một dao động đầy đủ (một chu kì) trải dài trên 55 ô vuông theo phương ngang.

Vậy chu kì của sóng âm là:
T=5×1 ms=5 ms=5×10−3 s.T = 5 \times 1 \text{ ms} = 5 \text{ ms} = 5 \times 10^{-3} \text{ s}.

Bước 2. Tính tần số của sóng âm.

Tần số liên hệ với chu kì theo công thức:
f=1T=15×10−3=200 (Hz).f = \dfrac{1}{T} = \dfrac{1}{5 \times 10^{-3}} = 200 \text{ (Hz)}.

Kiểm tra: Trên bề rộng 1010 ô (10 ms10 \text{ ms}) có đúng 22 chu kì, mỗi chu kì 5 ms5 \text{ ms}, phù hợp với T=5 msT = 5 \text{ ms} và f=200 Hzf = 200 \text{ Hz}. Giá trị này nằm trong khoảng tần số nghe được của tai người (16 Hz−20 000 Hz16 \text{ Hz} - 20\,000 \text{ Hz}), hợp lí với sóng âm.

Kết luận: Tần số của sóng âm là f=200 Hzf = 200 \text{ Hz}.

Đáp số

f=200f = 200 Hz

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.