Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi 2 trang 46 SGK Vật lí 11

Bài 11. Sóng điện từ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải thích tại sao Mặt Trời là một nguồn năng lượng khổng lồ phát ra tia tử ngoại mà con người và các sinh vật trên Trái Đất vẫn có thể sinh sống dưới ánh nắng mặt trời được.

Lời giải

Mặt Trời phát ra sóng điện từ trong một dải bước sóng rất rộng, trong đó có tia tử ngoại (sóng điện từ có bước sóng ngắn hơn ánh sáng tím, cỡ từ 10−9 m10^{-9}\,\text{m} đến 3,8.10−7 m3,8.10^{-7}\,\text{m}). Tia tử ngoại mang năng lượng lớn, có tác dụng sinh học mạnh, nếu chiếu trực tiếp với cường độ cao sẽ gây hại cho tế bào, da và mắt của con người cũng như các sinh vật.

Tuy nhiên, con người và sinh vật trên Trái Đất vẫn sống được dưới ánh nắng là vì:

- Trái Đất được bao bọc bởi lớp khí quyển, trong đó có tầng ozone (O3\text{O}_3) ở trên cao. Tầng ozone hấp thụ gần như toàn bộ tia tử ngoại có hại (nhất là tia tử ngoại bước sóng ngắn) phát ra từ Mặt Trời, nên phần lớn tia tử ngoại bị chặn lại, không xuống được mặt đất.

- Chỉ một phần nhỏ tia tử ngoại (loại bước sóng dài, năng lượng không quá lớn) lọt qua khí quyển tới mặt đất với cường độ đã giảm nhiều, nằm trong mức cơ thể sinh vật có thể chịu đựng được. Nhờ đó ánh nắng không gây nguy hại mà còn có ích (giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, diệt khuẩn…).

Vậy chính lớp khí quyển – đặc biệt là tầng ozone – đóng vai trò như một 'tấm lọc' bảo vệ, chặn phần lớn tia tử ngoại có hại, nên con người và sinh vật vẫn sinh sống bình thường dưới ánh nắng Mặt Trời.

Đáp số

Tầng ozone trong khí quyển hấp thụ hầu hết tia tử ngoại có hại, chỉ một phần nhỏ (năng lượng đã giảm) tới được mặt đất nên sinh vật vẫn sống được

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.