Giải Hoạt động 1 trang 65 SGK Vật lí 11
Đề bài
Đặt điện tích q cách điện tích Q một khoảng r (Hình 17.1).
Có phải không khí đã truyền tương tác điện từ điện tích Q tới điện tích q hay không?
Hình vẽ hai điện tích điểm q và Q đặt cách nhau. Trường hợp trên: điện tích q dương (dấu +) và điện tích Q dương (dấu +) nằm trên cùng một đường thẳng; lực tác dụng lên q và lực tác dụng lên Q hướng ra xa nhau (đẩy nhau). Trường hợp dưới: điện tích q âm (dấu −) và điện tích Q dương (dấu +); các lực và hướng về phía nhau (hút nhau). Hai điện tích cách nhau một khoảng r.
Lời giải
Trả lời: Không phải không khí đã truyền tương tác điện từ điện tích tới điện tích .
- Hai điện tích và đặt cách nhau khoảng , không hề tiếp xúc trực tiếp, nhưng vẫn tác dụng lực lên nhau (đẩy nhau khi cùng dấu, hút nhau khi trái dấu). Đây là tương tác giữa hai vật ở xa nhau.
- Nếu cho rằng không khí là môi trường truyền tương tác này thì khi đặt hai điện tích trong chân không (không có không khí), lẽ ra chúng không còn tác dụng lực lên nhau. Nhưng thực tế thí nghiệm cho thấy trong chân không hai điện tích vẫn hút hoặc đẩy nhau (lực thậm chí còn lớn hơn một chút so với trong không khí). Vậy không khí không phải là tác nhân truyền tương tác.
- Tương tác điện được truyền đi là nhờ một dạng vật chất đặc biệt tồn tại xung quanh mỗi điện tích, gọi là điện trường. Điện tích gây ra điện trường trong không gian bao quanh nó; chính điện trường của tại vị trí đặt đã tác dụng lực điện lên (và ngược lại, điện trường của tác dụng lực lên ). Không khí chỉ là môi trường tình cờ có mặt, không đóng vai trò truyền lực.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.