Giải Câu hỏi trang 68 SGK Vật lí 11
Đề bài
Đặt điện tích điểm C tại điểm A và điện tích điểm C tại điểm B cách A một khoảng bằng 3 cm (Hình 17.5). Hãy xác định những điểm mà ở đó cường độ điện trường tại đó bằng 0.
Hình vẽ hai điểm A và B nằm trên một đường thẳng nằm ngang, nối với nhau bằng đoạn thẳng nét đứt, cách nhau 3 cm. Tại A đặt điện tích C (dương), tại B đặt điện tích C (âm). A ở bên trái, B ở bên phải.
Lời giải
Phân tích. Gọi là điểm cần tìm, tại đó , với , lần lượt là cường độ điện trường do và gây ra tại .
Để thì hai vectơ phải cùng giá, ngược chiều và bằng độ lớn:
Vậy phải nằm trên đường thẳng . Xét các khả năng:
- Trong đoạn : nên hướng ra xa (sang phải); nên hướng về (sang phải). Hai vectơ cùng chiều → không triệt tiêu được.
- Phía ngoài, bên trái : gần hơn , mà nên luôn có → không triệt tiêu được.
- Phía ngoài, bên phải : ở đây và ngược chiều; vì gần hơn nên điện tích nhỏ có thể gây ra đủ lớn để cân bằng . Đây là vị trí cần tìm.
Thiết lập phương trình. Gọi là khoảng cách từ đến (cm). Khi đó khoảng cách từ đến là cm.
Lấy căn bậc hai (hai vế dương):
Khi đó khoảng cách từ : cm.
Kiểm tra lại: với cm: và — hai vế bằng nhau, đồng thời hai vectơ ngược chiều nên tổng bằng 0. ✓
Kết luận. Có một điểm duy nhất nằm trên đường thẳng , về phía ngoài đoạn và ở bên phải (phía điện tích có độ lớn nhỏ hơn), cách khoảng cm (tức cách khoảng cm). Tại đó cường độ điện trường tổng hợp bằng 0.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.