Giải Hoạt động trang 22 SGK Vật lí 11
Đề bài
Một con lắc lò xo có độ cứng k và vật nặng có khối lượng m.
1. Tính chu kì T.
2. Đo chu kì T bằng đồng hồ. So sánh kết quả thu được với kết quả tính ở câu 1.
Lời giải
Tóm tắt: Con lắc lò xo gồm lò xo có độ cứng và vật nặng khối lượng . Khi kích thích, vật dao động điều hoà.
1. Tính chu kì
Xét vật nặng dao động điều hoà dưới tác dụng của lực kéo về là lực đàn hồi của lò xo. Khi vật ở li độ , lực tác dụng lên vật là:
Theo định luật II Newton: , với gia tốc , nên:
So sánh với phương trình đặc trưng của dao động điều hoà , ta được tần số góc:
Chu kì dao động liên hệ với tần số góc qua công thức , do đó:
Chu kì chỉ phụ thuộc vào khối lượng của vật và độ cứng của lò xo, không phụ thuộc biên độ dao động.
2. Đo chu kì bằng đồng hồ và so sánh
- *Cách đo:* Kích thích cho con lắc dao động với biên độ nhỏ. Dùng đồng hồ bấm giây đo khoảng thời gian con lắc thực hiện dao động toàn phần (nên chọn lớn, ví dụ hoặc , để giảm sai số). Khi đó chu kì đo được:
Nên lặp lại phép đo vài lần rồi lấy giá trị trung bình.
- *So sánh:* Đem giá trị so với giá trị tính theo lí thuyết (sau khi đã biết và ). Kết quả cho thấy hai giá trị xấp xỉ bằng nhau trong phạm vi sai số của phép đo. Điều này khẳng định công thức là đúng.
- *Giải thích sai lệch nhỏ:* Sự chênh lệch (nếu có) giữa và là do các nguyên nhân thực nghiệm: lực cản của không khí và ma sát, bỏ qua khối lượng của lò xo, sai số khi bấm đồng hồ (thời gian phản xạ của người đo), biên độ dao động chưa đủ nhỏ... Khi đo cẩn thận với lớn, sai lệch này rất nhỏ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.