Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi 2 trang 23 SGK Vật lí 11

Bài 5. Động năng, thế năng. Sự chuyển hoá năng lượng trong dao động điều hoà   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một con lắc lò xo gồm lò xo có độ cứng k = 100 N/m, vật nặng có khối lượng m = 200 g, dao động điều hoà với biên độ A = 5 cm. Xác định:

a) Li độ của vật tại thời điểm động năng của vật bằng ba lần thế năng của con lắc.

b) Tốc độ của vật khi vật qua vị trí cân bằng.

c) Thế năng của con lắc khi vật có li độ x = −2,5 cm.

Lời giải

Dữ kiện: k=100 N/mk = 100\ \text{N/m}; m=200 g=0,2 kgm = 200\ \text{g} = 0{,}2\ \text{kg}; A=5 cm=0,05 mA = 5\ \text{cm} = 0{,}05\ \text{m}.

Cơ năng của con lắc:
W=12kA2=12⋅100⋅(0,05)2=0,125 J.W = \frac{1}{2}kA^2 = \frac{1}{2}\cdot 100 \cdot (0{,}05)^2 = 0{,}125\ \text{J}.

a) Li độ khi động năng bằng ba lần thế năng (Wđ=3WtW_\text{đ} = 3W_\text{t})

Theo định luật bảo toàn cơ năng:
W=Wđ+Wt=3Wt+Wt=4Wt.W = W_\text{đ} + W_\text{t} = 3W_\text{t} + W_\text{t} = 4W_\text{t}.

Suy ra thế năng: Wt=W4W_\text{t} = \dfrac{W}{4}, tức là
12kx2=14⋅12kA2  ⇒  x2=A24  ⇒  x=±A2=±52=±2,5 cm.\frac{1}{2}kx^2 = \frac{1}{4}\cdot\frac{1}{2}kA^2 \;\Rightarrow\; x^2 = \frac{A^2}{4} \;\Rightarrow\; x = \pm\frac{A}{2} = \pm\frac{5}{2} = \pm 2{,}5\ \text{cm}.

b) Tốc độ khi vật qua vị trí cân bằng

Tại vị trí cân bằng thế năng bằng 0, toàn bộ cơ năng là động năng và tốc độ đạt cực đại:
12mvmax2=W  ⇒  vmax=2Wm=2⋅0,1250,2=1,25≈1,12 m/s.\frac{1}{2}mv_\text{max}^2 = W \;\Rightarrow\; v_\text{max} = \sqrt{\frac{2W}{m}} = \sqrt{\frac{2\cdot 0{,}125}{0{,}2}} = \sqrt{1{,}25} \approx 1{,}12\ \text{m/s}.

(Có thể tính qua vmax=Aω=Akm=0,051000,2=0,05⋅500≈1,12 m/sv_\text{max} = A\omega = A\sqrt{\dfrac{k}{m}} = 0{,}05\sqrt{\dfrac{100}{0{,}2}} = 0{,}05\cdot\sqrt{500} \approx 1{,}12\ \text{m/s}.)

c) Thế năng khi x=−2,5 cm=−0,025 mx = -2{,}5\ \text{cm} = -0{,}025\ \text{m}

Wt=12kx2=12⋅100⋅(0,025)2=0,03125 J≈0,031 J.W_\text{t} = \frac{1}{2}kx^2 = \frac{1}{2}\cdot 100 \cdot (0{,}025)^2 = 0{,}03125\ \text{J} \approx 0{,}031\ \text{J}.

Đáp số

a) x=±2,5x = \pm 2{,}5 cmb) vmax≈1,12v_\text{max} \approx 1{,}12 m/sc) Wt≈0,031W_\text{t} \approx 0{,}031 J (chính xác 0,031250{,}03125 J)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.