Giải Câu hỏi trang 11 SGK Vật lí 11
Đề bài
Hình 2.3 là đồ thị dao động điều hoà của một con lắc. Hãy cho biết:
- Vị trí và hướng dịch chuyển của con lắc tại thời điểm ban đầu.
- Pha ban đầu của dao động.
Hình 2.3: Đồ thị li độ (cm) theo thời gian (s) của dao động điều hoà, dạng đường cong hình sin. Trục tung có đánh dấu hai mức (biên dương) và (biên âm); trục hoành có đánh dấu các mốc , và . Tại thời điểm ban đầu , đường đồ thị xuất phát từ giá trị cực tiểu (biên âm); đường cong tăng dần qua tại , đạt giá trị cực đại tại , giảm về tại , và trở lại tại . Dạng đồ thị ứng với phương trình , tức pha ban đầu rad.
Lời giải
Đọc đồ thị Hình 2.3: Tại thời điểm ban đầu , đường đồ thị xuất phát từ giá trị cực tiểu ; sau đó li độ tăng dần, qua tại rồi đạt cực đại tại .
a) Vị trí và hướng dịch chuyển của con lắc tại thời điểm ban đầu
- Tại : li độ , tức con lắc đang ở vị trí biên âm (lệch cực đại về phía âm so với vị trí cân bằng).
- Ngay sau thời điểm ban đầu, li độ tăng dần (từ đi về ), nên con lắc bắt đầu chuyển động theo chiều dương, hướng từ biên âm về vị trí cân bằng.
b) Pha ban đầu của dao động
Phương trình dao động điều hoà có dạng tổng quát:
Tại đồ thị cho , nên:
Khi đó , đúng với dạng đồ thị đã cho (xuất phát từ và tăng dần).
Vậy pha ban đầu của dao động là rad.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.