Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Câu hỏi 2 trang 109 SGK Vật lí 12

Bài 23. Hiện tượng phóng xạ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dược chất phóng xạ Flortaucipir (chứa 918F^{18}_{9}\text{F} là đồng vị phóng xạ β+\beta^+) được tiêm vào bệnh nhân nhằm chụp ảnh bên trong cơ thể (chụp ảnh PET – Bài 24). Biết 918F^{18}_{9}\text{F} có chu kì bán rã khoảng 110 phút.

a) Sau khi tiêm bao lâu thì lượng 918F^{18}_{9}\text{F} giảm còn 10% và 1% so với lúc đầu?

b) Mỗi mL dược chất phóng xạ Flortaucipir có độ phóng xạ ban đầu là 10910^9 Bq. Xác định số lượng hạt đồng vị 918F^{18}_{9}\text{F} có trong mỗi mL dược chất tại thời điểm ban đầu và sau đó 1 ngày.

Lời giải

## a) Thời gian để lượng 918F^{18}_{9}\text{F} còn 10% và 1%

Theo định luật phóng xạ, số hạt còn lại sau thời gian tt là:

N=N0⋅2−t/T⇒NN0=2−t/TN = N_0 \cdot 2^{-t/T} \quad\Rightarrow\quad \frac{N}{N_0} = 2^{-t/T}

với chu kì bán rã T=110T = 110 phút.

Lấy logarit hai vế để rút tt:

t=T⋅ln⁡N0Nln⁡2t = T \cdot \frac{\ln\dfrac{N_0}{N}}{\ln 2}

• Còn 10% (NN0=0,1\dfrac{N}{N_0} = 0{,}1, tức N0N=10\dfrac{N_0}{N} = 10):

t1=110⋅ln⁡10ln⁡2=110⋅2,3030,693≈110⋅3,32≈365 phút≈6,1 giờt_1 = 110 \cdot \frac{\ln 10}{\ln 2} = 110 \cdot \frac{2{,}303}{0{,}693} \approx 110 \cdot 3{,}32 \approx 365 \text{ phút} \approx 6{,}1 \text{ giờ}

• Còn 1% (NN0=0,01\dfrac{N}{N_0} = 0{,}01, tức N0N=100\dfrac{N_0}{N} = 100):

t2=110⋅ln⁡100ln⁡2=110⋅4,6050,693≈110⋅6,64≈731 phút≈12,2 giờt_2 = 110 \cdot \frac{\ln 100}{\ln 2} = 110 \cdot \frac{4{,}605}{0{,}693} \approx 110 \cdot 6{,}64 \approx 731 \text{ phút} \approx 12{,}2 \text{ giờ}

##

b) Số hạt 918F^{18}_{9}\text{F} trong mỗi mL

Độ phóng xạ liên hệ với số hạt theo công thức H=λNH = \lambda N, với hằng số phóng xạ:

λ=ln⁡2T=0,693110⋅60=0,6936600≈1,05⋅10−4 s−1\lambda = \frac{\ln 2}{T} = \frac{0{,}693}{110 \cdot 60} = \frac{0{,}693}{6600} \approx 1{,}05\cdot 10^{-4}\ \text{s}^{-1}

• Số hạt tại thời điểm ban đầu (từ H0=λN0H_0 = \lambda N_0, với H0=109H_0 = 10^9 Bq):

N0=H0λ=1091,05⋅10−4≈9,52⋅1012 hạtN_0 = \frac{H_0}{\lambda} = \frac{10^9}{1{,}05\cdot 10^{-4}} \approx 9{,}52\cdot 10^{12} \text{ hạt}

• Số hạt sau 1 ngày (t=24t = 24 giờ =1440= 1440 phút):

Số chu kì bán rã đã trôi qua: tT=1440110≈13,1\dfrac{t}{T} = \dfrac{1440}{110} \approx 13{,}1.

N=N0⋅2−t/T=9,52⋅1012⋅2−13,1≈9,52⋅10128730≈1,09⋅109 hạtN = N_0 \cdot 2^{-t/T} = 9{,}52\cdot 10^{12} \cdot 2^{-13{,}1} \approx \frac{9{,}52\cdot 10^{12}}{8730} \approx 1{,}09\cdot 10^{9} \text{ hạt}

Sau một ngày (hơn 13 chu kì bán rã) số hạt đã giảm khoảng gần 9000 lần so với ban đầu.

Đáp số

Còn 10% sau t1≈365t_1 \approx 365 phút ≈6,1\approx 6{,}1 giờ; còn 1% sau t2≈731t_2 \approx 731 phút ≈12,2\approx 12{,}2 giờBan đầu N0≈9,52⋅1012N_0 \approx 9{,}52\cdot 10^{12} hạt; sau 1 ngày N≈1,09⋅109N \approx 1{,}09\cdot 10^{9} hạt

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.