Giải Câu hỏi trang 16 SGK Vật lí 12

Lời giải

Để nhận biết sự truyền nhiệt năng giữa các vật, ta dựa vào sự thay đổi nhiệt độ của các vật và dùng nhiệt kế để đo nhiệt độ.

Cơ sở: Nhiệt năng tự truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn. Khi một vật nhận thêm nhiệt năng thì nhiệt độ của nó tăng lên, còn khi một vật truyền bớt nhiệt năng thì nhiệt độ của nó giảm đi.

a) Nhận biết vật truyền nhiệt năng và vật nhận nhiệt năng:
- Dùng nhiệt kế đo nhiệt độ của mỗi vật trước và trong quá trình tiếp xúc.
- Vật có nhiệt độ cao hơn và có nhiệt độ giảm dần là vật truyền nhiệt năng.
- Vật có nhiệt độ thấp hơn và có nhiệt độ tăng dần là vật nhận nhiệt năng.

b) Nhận biết sự truyền nhiệt năng đã dừng lại hay còn tiếp tục:
- Theo dõi nhiệt độ của các vật theo thời gian bằng nhiệt kế.
- Nếu nhiệt độ của các vật vẫn còn thay đổi (vật nóng tiếp tục giảm, vật lạnh tiếp tục tăng) thì sự truyền nhiệt năng vẫn đang tiếp tục.
- Khi nhiệt độ của các vật không còn thay đổi và bằng nhau (các vật đạt tới cùng một nhiệt độ – trạng thái cân bằng nhiệt) thì sự truyền nhiệt năng đã dừng lại.

Kết luận: Nhiệt độ là đại lượng cho biết chiều truyền nhiệt năng. Nhờ đo và so sánh nhiệt độ của các vật (bằng nhiệt kế) mà ta nhận biết được vật nào truyền, vật nào nhận nhiệt năng, cũng như quá trình truyền nhiệt còn tiếp diễn hay đã kết thúc (khi các vật cân bằng nhiệt).

Đáp số