Lớn lên, có thời kỳ ông làm nội thị khá lâu..
Cùhức của ông từ Hiệu Ủy chuyền sang Quần Thị Vệ..
Sau đó, chúa Trịnh Doanh xin sắc vua Lê Hiền
Tôn phong cho ông làm Chỉ Huy Thiêm Sự vào
khoảng thảáng 1 hiệu: Cảnh Hưng thứ 24. Năm 1782,„
chúa Trịnh Sâm cho ông sung chức Lưu Thủ xứ:
Hưng Hóa. Khi ông giữ chức Tổng Binh Đồng Tri,
có chiến công được phong là Ôn Như Hầu.
Nhưng ông không lham thích việc vổ nên:
thường bỏ bễ, hay giao du với các nhà học giả, thi›
nhân, tranh luận về văn-thi triết-học. Trên bước
đường tiến thân, có lúc ông được thăng chức, lúc:
thì mất tín nhiệm với Phủ Liêu ; và ông thường bị:
xhiều người ghen tài năng, dèm pha.
Ông vừa tỉnh thông nghề cung kiếm; ông vừa.
sành sỏi Thanh Ngbệ luật (nghề làm thơ), rất say:
mê việc văn chương. Cầm, kỳ, thi, họa, ông đều am:›
tường. Ông lại chuyên nghiền cứu Lão Học, Phật
Học, khảo về Thiên văn, Địa lý. Ông có công dìu
dắt một số nhà thơ dời Bàu Lê.
Khi ông an dưỡng ở Tây Hồ, lấy hiệu là Tâm»
Thi Viện Tử và Sưu Nhân. Ông còn tự xưng là Hy
Tôn Tứ, và Như Ý Thuyền. Bình sinh ông ưa Ầm:
dật ở một nơi thắng cảnh. Cho nên lúc nhà Tây Sơn:
ra Bắc, triệu đòi ông tới giúp nước, ông cáo bệnh.
tià, ngày ngày lấy cỏ cây sông núi làm bạn.
Òng thọ 58 tuồi, mất năm 1798 (ngày 9 tháng 5:
năm Mậu Ngọ) trong cảnh thanh đạm vào thời vua:
ê Chiêu Thống và chúa Án Đô Vương: Trịnh:
Bồng.
4
'Sáng tác phẩm.— Về'thi ca chữ nho, ông CÔ
— Ôn Như Thỉ Tập gồm hơn 1000 bài, chia - ta
đập tiều 500 bài, tập hậu 500. Nhưng U1at mc hết,
-chỉ còn khẩu truyền được it bài,
Văn nôm öng có :
— Tâup hồ thi tập
— Tứ trai.thỉ tập
— Omg oán Ngâm Khúc
1\Ĩgc›:ẹ1l ra, còn bộ Sơn Trung Am, Ủf Từ Điệu
- đễ phỗ vào âm nha . Thơ đề vịnh và xướng họa
'ông làm rất nhiều. Ông sở trường về lối văn ta thần
và thơ ca quốc âm.
SẮC THÁI THỜI ĐẠI NGUYỄN GIA-THIỀU
bĨgĩ,uye:r1 gia-Tniều từ lúc thiếu thời cho đến khi
-về già.đã trải qua thời kỹ nước ta vừa có vua, vừa
có chúa — Ông được mục kích sự thay đồi ngai
vàng của các vua — Lê Hiền Tôn, Lê chiêu Thống,
Đắc Bình Vương Quang Trung ; và các chúa : Trinh
Doanh, Trịnh Sâm, Trịnh Cán, Trịnh Khải (Bồng).
“Nhưng ông chỉ trực tiếp chịu ơn huệ các chúa vừa
kễ trên mà thôi. ` _
Thời đó diễn ra cảnh Nam Bắc phân tranh„ Suốt
troug đời ông.ở ngoài Bắc, đại quyền về tay họ
nhà Trịnh. Mọi việc đều do Phủ Liên (phủ chúa)}
quyết định. Các vua Lê chỉ ngồi làmvì; lượng bồng
.ahà vua đều do nhà chúa chỉ cấp.
. Bộ máy cat trị diễn ra cảnh tượng vô cùng rối
.nắt về đủ các mặt,
5
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.