Những truyện ngắn tiêu biểu của Nam Cao về người nông dân và người trí thức nghèo trước Cách mạng.
Tác phẩm kinh điển của văn học Việt Nam. Văn bản thuộc phạm vi công cộng, số hóa từ Wikisource tiếng Việt; HanoiSoft tập hợp, phát hành miễn phí.
Truyện ngắn Nam Cao
Nam Cao (1915–1951)
Lão Hạc · Chí Phèo · Đôi mắt · Trăng sáng · Đời thừa ·
Một bữa no
Tập HanoiSoft ghép năm 2026 từ văn bản phạm vi công cộng
trên Wikisource tiếng Việt.
Bản để duyệt – không bán.
Lời giới thiệu
Sáu truyện ngắn tiêu biểu của Nam Cao, phần lớn
có trong chương trình Ngữ văn (Lão Hạc – lớp 8; Chí
Phèo, Đôi mắt, Trăng sáng, Đời thừa – THPT).
Mục lục
1. Lão Hạc
2. Chí Phèo
3. Đôi mắt
4. Trăng sáng
5. Đời thừa
6. Một bữa no
2
Lão Hạc
Lão Hạc thổi cái mồi rơm, châm đóm. Tôi đã thông
điếu và bỏ thuốc rồi. Tôi mời lão hút trước. Nhưng
lão không nghe...
- Ông giáo hút trước đi.
Lão đưa đóm cho tôi...
- Tôi xin cụ...
Và tôi cầm lấy đóm, vo viên một điếu. Tôi rít một
hơi xong, thông điếu rồi mới đặt vào lòng lão. Lão bỏ
thuốc, nhưng chưa hút vội. Lão cầm lấy đóm, gạt
tàn, và bảo:
- Có lẽ tôi bán con chó đấy, ông giáo ạ!
Lão đặt xe điếu, hút. Tôi vừa thở khói, vừa gà gà
đôi mắt của người say, nhìn lão, nhìn để làm ra vẻ
chú ý đến câu nói của lão đó thôi. Thật ra thì trong
lòng tôi rất dửng dưng. Tôi nghe câu ấy đã nhàm rồi.
Tôi lại biết rằng: lão nói là nói để có đấy thôi; chẳng
bao giờ lão bán đâu. Vả lại, có bán thật nữa thì đã
sao? Làm quái gì một con chó mà lão có vẻ băn
khoăn quá thế...
Lão hút xong, đặt xe điếu xuống, quay ra ngoài,
thở khói. Sau một điếu thuốc lào, óc người ta tê dại
đi trong một nỗi đê mê nhẹ nhõm. Lão Hạc ngồi lặng
3
lẽ, hưởng chút khoái lạc con con ấy. Tôi cũng ngồi
lặng lẽ. Tôi nghĩ đến mấy quyển sách quý của tôi.
Hồi bị ốm nặng ở Sài Gòn tôi bán gần hết cả áo quần,
nhưng vẫn không chịu bán cho ai một quyển. Ốm
dậy, tôi về quê, hành lý chỉ vẻn vẹn có một cái va-ly
đựng toàn những sách. Ôi những quyển sách rất
nâng niu! Tôi đã nguyện giữ chúng suốt đời, để lưu
lại cái kỷ niệm một thời chăm chỉ, hăng hái và tin
tưởng đầy những say mê đẹp và cao vọng: mỗi lần
mở một quyển ra, chưa kịp đọc dòng nào, tôi đã thấy
bừng lên trong lòng tôi như một rạng đông, cái hình
ảnh tuổi hai mươi trong trẻo, biết yêu và biết ghét...
Nhưng đời người ta không chỉ khổ một lần. Mỗi lần
cùng đường đất sinh nhai, và bán hết mọi thứ rồi, tôi
lại phải bán đi một ít sách của tôi. Sau cùng chỉ còn
có năm quyển, tôi nhất định, dù có phải chết cũng
không chịu bán. Ấy thế mà tôi cũng bán! Mới cách
đây có hơn một tháng thôi, đứa con nhỏ của tôi bị
chứng lỵ gần kiệt sức... Không! Lão Hạc ơi! Ta có
quyền giữ cho ta một tí gì đâu? Lão quý con chó
vàng của lão đã thấm vào đâu với tôi quý năm
quyển sách của tôi...
Tôi nghĩ thầm trong bụng thế. Còn lão Hạc, lão
nghĩ gì? Đột nhiên lão bảo tôi:
- Này! Thằng cháu nhà tôi, đến một năm nay,
chẳng có giấy má gì đấy, ông giáo ạ!
4
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.