Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 2.10 trang 43 Chuyên đề Toán 12

Bài tập cuối chương II   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giả sử C(x)=18 000+500x−1,6x2+0,004x3C(x) = 18\,000 + 500x - 1{,}6x^2 + 0{,}004x^3 (nghìn đồng) là hàm chi phí và p(x)=1 500−3xp(x) = 1\,500 - 3x (nghìn đồng) là hàm cầu của xx đơn vị một loại hàng hoá nào đó.

a) Tìm công thức của hàm lợi nhuận P(x)P(x), biết rằng hàm lợi nhuận bằng hiệu của hàm doanh thu và hàm chi phí.

b) Tìm mức sản xuất xx để lợi nhuận thu được là lớn nhất.

Lời giải

a) Lập công thức hàm lợi nhuận P(x)P(x).

Hàm doanh thu bằng số đơn vị hàng hoá nhân với giá bán một đơn vị (chính là hàm cầu):
R(x)=x⋅p(x)=x(1 500−3x)=1 500x−3x2 (nghìn đồng).R(x) = x\cdot p(x) = x(1\,500 - 3x) = 1\,500x - 3x^2 \ (\text{nghìn đồng}).

Hàm lợi nhuận bằng hiệu của hàm doanh thu và hàm chi phí:
P(x)=R(x)−C(x)=(1 500x−3x2)−(18 000+500x−1,6x2+0,004x3).P(x) = R(x) - C(x) = \left(1\,500x - 3x^2\right) - \left(18\,000 + 500x - 1{,}6x^2 + 0{,}004x^3\right).

Rút gọn:
P(x)=−0,004x3−1,4x2+1 000x−18 000 (nghìn đồng),x≥0.P(x) = -0{,}004x^3 - 1{,}4x^2 + 1\,000x - 18\,000 \ (\text{nghìn đồng}), \quad x \ge 0.

b) Tìm mức sản xuất xx để lợi nhuận lớn nhất.

Đạo hàm:
P′(x)=−0,012x2−2,8x+1 000.P'(x) = -0{,}012x^2 - 2{,}8x + 1\,000.

Cho P′(x)=0⇔0,012x2+2,8x−1 000=0.P'(x) = 0 \Leftrightarrow 0{,}012x^2 + 2{,}8x - 1\,000 = 0.

Biệt thức: Δ=2,82+4⋅0,012⋅1 000=7,84+48=55,84\Delta = 2{,}8^2 + 4\cdot 0{,}012\cdot 1\,000 = 7{,}84 + 48 = 55{,}84, nên Δ≈7,4726.\sqrt{\Delta} \approx 7{,}4726.

x=−2,8+55,842⋅0,012≈4,67260,024≈194,69(loại nghiệm âm).x = \frac{-2{,}8 + \sqrt{55{,}84}}{2\cdot 0{,}012} \approx \frac{4{,}6726}{0{,}024} \approx 194{,}69 \quad (\text{loại nghiệm âm}).

Vì P′(x)P'(x) là tam thức bậc hai có hệ số x2x^2 âm nên P′(x)>0P'(x) > 0 trên (0; 194,69)\left(0;\,194{,}69\right) và P′(x)<0P'(x) < 0 khi x>194,69x > 194{,}69. Do đó P(x)P(x) đạt giá trị lớn nhất tại x≈194,69.x \approx 194{,}69.

Vì xx là số đơn vị hàng hoá (số nguyên) nên chọn x≈195x \approx 195 đơn vị.

Kiểm tra: P′′(x)=−0,024x−2,8<0P''(x) = -0{,}024x - 2{,}8 < 0 tại x≈194,69x \approx 194{,}69, khẳng định đây là điểm cực đại. Lợi nhuận lớn nhất khi đó P(195)≈46 171P(195) \approx 46\,171 nghìn đồng.

Vậy để lợi nhuận lớn nhất, mức sản xuất là khoảng 195195 đơn vị hàng hoá.

Đáp số

P(x)=−0,004x3−1,4x2+1 000x−18 000P(x) = -0{,}004x^3 - 1{,}4x^2 + 1\,000x - 18\,000 (nghìn đồng)x≈194,69x \approx 194{,}69, tức khoảng 195 đơn vị

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.