Giải Bài 6 trang 13 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Theo em, nhà thơ có cảm xúc và suy nghĩ như thế nào về sông Thương và quê hương quan họ?
(văn bản: Chiều sông Thương (SGK Ngữ văn 7, tập một, tr. 56))
Gợi ý trả lời
Cảm xúc và suy nghĩ của nhà thơ về sông Thương và quê hương quan họ trong bài *Chiều sông Thương* (Hữu Thỉnh)
Qua bài thơ, tình cảm của nhà thơ với dòng sông Thương và miền quê quan họ hiện lên vừa thiết tha, trìu mến, vừa chan chứa niềm tự hào. Có thể tách thành các ý sau:
a) Cảm xúc bồi hồi, xúc động của người con trở về thăm quê
Mở đầu bài thơ là tâm trạng náo nức, bồi hồi khi sắp được gặp lại quê nhà: *"đi suốt cả ngày thu / vẫn chưa về tới ngõ"*. Hình ảnh *"dùng dằng hoa quan họ / nở tím bên sông Thương"* gợi bước chân bịn rịn, lưu luyến của người trở về. Tiếng *"ôi"* trong *"ôi con sông màu nâu / ôi con sông màu biếc"* cất lên tha thiết, cho thấy nỗi xúc động dâng trào và sự gắn bó máu thịt với con sông quê hương.
b) Tình yêu, niềm say mê trước vẻ đẹp trù phú, thanh bình của quê hương
Nhà thơ ngắm cảnh chiều sông Thương với con mắt say đắm: *"nước vẫn nước đôi dòng / chiều vẫn chiều lưỡi hái"*, cánh buồm như cất tiếng — *"những gì sông muốn nói / cánh buồm đang hát lên"*, cùng vầng trăng non — *"đã trăng non múi bưởi"*. Thiên nhiên hiện lên vừa nên thơ vừa gần gũi. Đặc biệt là bức tranh đồng quê trù phú, no ấm: *"đám mây trên Việt Yên / rủ bóng về Bố Hạ"*, *"lúa cúi mình giấu quả / ruộng bời con gió xanh"*, *"mạ đã thò lá mới / trên lớp bùn sếnh sang"*. Những hình ảnh ấy cho thấy nhà thơ trân trọng, tự hào trước sự sống sinh sôi, trước vẻ đẹp cần cù, tươi tốt của ruộng đồng quê mình.
c) Suy nghĩ sâu lắng, niềm tự hào và gắn bó với cội nguồn
Đứng trước dòng sông và cánh đồng quê, nhà thơ lắng lòng cảm nhận vẻ đẹp của một miền quê giàu truyền thống văn hóa — quê hương của những làn điệu dân ca quan họ. Dòng sông vừa bồi đắp cho sự sống, vừa chở nặng ân tình: *"dâng cho mùa sắp gặt / bồi cho mùa phôi phai"*. Khép lại bằng hình ảnh thanh bình *"bên cầu con nghé đợi / cả chiều thu sang sông"*, bài thơ để lại dư âm êm đềm, thể hiện tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó thiêng liêng của nhà thơ với dòng sông Thương và mảnh đất đã nuôi dưỡng tâm hồn mình.
Nhận xét chung: Bằng những hình ảnh giàu sức gợi và giọng thơ tha thiết, nhà thơ đã bộc lộ tình yêu sâu nặng, niềm tự hào và sự gắn bó bền chặt với dòng sông Thương cùng miền quê quan họ — nơi vừa đẹp nên thơ, trù phú thanh bình, vừa giàu bề dày văn hóa.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.