Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 3 trang 15 SBT Ngữ văn 8

Bài tập 4. Ngọn đèn đứng gác (Chính Hữu)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh xuyên suốt bài thơ là gì? Nêu ý nghĩa của hình ảnh đó.
(văn bản: Ngọn đèn đứng gác – Chính Hữu)

Gợi ý trả lời

Hình ảnh xuyên suốt bài thơ là hình ảnh "ngọn đèn đứng gác".

a) Xác định hình ảnh xuyên suốt

- Hình ảnh trung tâm, trở đi trở lại và kết nối toàn bộ mạch thơ chính là ngọn đèn – cụ thể là ngọn đèn "đứng gác" bên đường ra trận. Hình ảnh này xuất hiện ngay từ nhan đề và được nhắc lại, soi rọi suốt chiều dài bài thơ: ngọn đèn thắp sáng trên những nẻo đường Trường Sơn, dõi theo từng đoàn quân, từng chuyến xe, từng bước chân người lính ra tiền tuyến.
- Đây là một hình ảnh vừa tả thực (ánh đèn soi đường trong đêm chiến tranh) vừa mang tính biểu tượng (được nhân hóa như một người chiến sĩ "đứng gác").

b) Nêu ý nghĩa của hình ảnh

- Nghĩa tả thực: Ngọn đèn là ánh sáng dẫn đường cho bộ đội, dân công, những đoàn xe hành quân ra mặt trận trong đêm tối, giữa mưa bom bão đạn. Nó gắn bó thiết thực với cuộc kháng chiến.
- Nghĩa biểu tượng (qua phép nhân hóa "đứng gác"):
- Ngọn đèn hiện lên như một người lính kiên trung, thức canh, bền bỉ, không ngơi nghỉ, luôn có mặt nơi tuyến đầu để làm nhiệm vụ.
- Ánh đèn tượng trưng cho niềm tin, lí tưởng và ý chí cách mạng – ngọn lửa soi sáng con đường đi tới thắng lợi, không bao giờ tắt dù bom đạn ác liệt.
- Đó còn là biểu tượng cho sự gắn bó, chở che, đồng hành của hậu phương, của nhân dân với tiền tuyến, cho tình quân dân và tinh thần đoàn kết trong kháng chiến.
- Tác dụng nghệ thuật: Việc chọn ngọn đèn làm hình ảnh xuyên suốt tạo nên sợi dây liên kết, thống nhất cho toàn bài, đồng thời khắc họa vẻ đẹp thầm lặng mà cao cả của những con người và sự vật góp phần vào cuộc kháng chiến – bình dị nhưng ánh lên lí tưởng và niềm tin tất thắng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.