Sách bài tập Sinh học 10

Giải Bài 9 trang 28 SBT Sinh học 10

Ôn tập chương - Cấu trúc tế bào   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chú thích tên các thành phần và hoàn thành bảng chức năng tương ứng của các thành phần cấu trúc tế bào thực vật theo mẫu cho dưới đây:

| Tên thành phần | Cấu trúc | Chức năng |
| --- | --- | --- |
| 1 | | |
| 2 | | |
| 3 | | |
| ... | | |

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 28 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ sơ đồ cấu trúc một tế bào thực vật dạng khối lục giác, cắt ngang để lộ các bào quan bên trong. Các thành phần cấu trúc được đánh số thứ tự từ 1 đến 17 bằng các đường chỉ dẫn trỏ vào từng vị trí (thành tế bào, màng sinh chất, nhân, nhân con, lỗ màng nhân, lưới nội chất, bộ máy Golgi, ti thể, lục lạp, không bào, ribosome, peroxysome,...). Người học cần nhận diện và điền tên tương ứng cho mỗi số từ 1 đến 17.

Lời giải

Chú thích hình và hoàn thành bảng (sơ đồ tế bào thực vật với 17 thành phần, đánh số từ ngoài vào trong):

| Số | Tên thành phần | Cấu trúc | Chức năng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Thành tế bào | Lớp vỏ cứng bao ngoài màng sinh chất, cấu tạo chủ yếu từ cellulose | Bảo vệ, định hình và nâng đỡ tế bào; chống lại áp lực trương nước |
| 2 | Màng sinh chất | Lớp kép phospholipid khảm các phân tử protein (mô hình khảm động) | Kiểm soát sự vận chuyển các chất ra, vào tế bào; tiếp nhận và truyền thông tin |
| 3 | Tế bào chất | Khối bào tương dạng keo bán lỏng chứa các bào quan | Môi trường diễn ra các phản ứng chuyển hóa và hoạt động của các bào quan |
| 4 | Nhân tế bào | Thường hình cầu, có màng nhân kép bao bọc, bên trong chứa chất nhiễm sắc và nhân con | Lưu trữ thông tin di truyền; trung tâm điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào |
| 5 | Màng nhân | Màng kép, trên màng có nhiều lỗ màng nhân | Ngăn cách nhân với tế bào chất; kiểm soát trao đổi chất giữa nhân và tế bào chất |
| 6 | Lỗ màng nhân | Các kênh protein xuyên qua màng nhân | Cho mRNA, protein và các tiểu đơn vị ribosome đi ra, vào nhân |
| 7 | Nhân con | Thể đặc không có màng bao, nằm trong nhân, giàu rRNA và protein | Tổng hợp rRNA, lắp ráp các tiểu đơn vị ribosome |
| 8 | Chất nhiễm sắc | DNA liên kết với protein histone tạo thành sợi mảnh | Lưu trữ và truyền đạt thông tin di truyền |
| 9 | Lưới nội chất hạt | Hệ thống màng dạng túi dẹp, ống thông nhau; mặt ngoài có đính ribosome | Tổng hợp protein (protein tiết ra ngoài, protein màng) |
| 10 | Lưới nội chất trơn | Hệ thống màng dạng ống, không đính ribosome | Tổng hợp lipid, chuyển hóa đường, khử độc; dự trữ ion Ca2+\mathrm{Ca^{2+}} |
| 11 | Ribosome | Hạt nhỏ không có màng bao, gồm rRNA và protein | Nơi tổng hợp protein của tế bào (dịch mã) |
| 12 | Bộ máy Golgi | Chồng túi màng dẹp xếp song song nhưng tách rời nhau | Tiếp nhận, biến đổi, đóng gói và phân phối protein, lipid đến các nơi trong và ngoài tế bào |
| 13 | Ti thể | Hai lớp màng, màng trong gấp nếp tạo các mào; có DNA và ribosome riêng | Hô hấp tế bào, tổng hợp ATP cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống |
| 14 | Lục lạp | Hai lớp màng; bên trong có các hạt grana (chồng túi thylakoid chứa diệp lục) và chất nền stroma; có DNA riêng | Quang hợp: chuyển năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học tích lũy trong chất hữu cơ |
| 15 | Không bào trung tâm | Túi lớn có một lớp màng bao bọc, chứa dịch bào | Dự trữ nước, chất dinh dưỡng, sắc tố, chất thải; tạo áp suất trương giữ cho tế bào cứng chắc |
| 16 | Peroxysome | Bào quan nhỏ có một lớp màng, chứa các enzyme oxi hóa (catalase, oxidase) | Phân giải H2O2\mathrm{H_2O_2} độc hại; tham gia chuyển hóa lipid và một số phản ứng oxi hóa |
| 17 | Khung xương tế bào | Mạng lưới các sợi protein: vi ống, vi sợi, sợi trung gian | Duy trì hình dạng tế bào, neo giữ các bào quan và tham gia vận chuyển nội bào |

Nhận xét: Thành tế bào (1), lục lạp (14) và không bào trung tâm lớn (15) là các cấu trúc đặc trưng của tế bào thực vật so với tế bào động vật.

Đáp số

1 — Thành tế bào2 — Màng sinh chất3 — Tế bào chất4 — Nhân tế bào5 — Màng nhân6 — Lỗ màng nhân7 — Nhân con8 — Chất nhiễm sắc9 — Lưới nội chất hạt10 — Lưới nội chất trơn11 — Ribosome12 — Bộ máy Golgi13 — Ti thể14 — Lục lạp15 — Không bào trung tâm16 — Peroxysome17 — Khung xương tế bào

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.