Sách bài tập Vật lí 10

Giải II.2 trang 22 SBT Vật lí 10

Bài tập cuối chương II

Đề bài

Hai vật được đồng thời ném lên từ cùng một độ cao với vận tốc ban đầu có cùng độ lớn và có phương vuông góc với nhau (Hình II.1).
A. Hai vật có tầm bay xa bằng nhau.
B. Hai vật có tầm bay cao bằng nhau.
C. Vật 2 có tầm bay xa lớn hơn vật 1.
D. Vật 1 rơi tới đất sau vật 2.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 22 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ hai vectơ vận tốc ban đầu cùng xuất phát từ một điểm trên mặt đất nằm ngang. Vectơ v⃗1\vec{v}_1 nghiêng lên bên phải, hợp với phương ngang góc α1\alpha_1 nhỏ. Vectơ v⃗2\vec{v}_2 nghiêng lên bên trái (cao hơn, gần phương thẳng đứng), hợp với phương ngang góc α2\alpha_2 lớn. Hai vectơ có cùng độ lớn và có phương vuông góc với nhau (α1+α2=90∘\alpha_1 + \alpha_2 = 90^\circ).

Lời giải

Phân tích: Hai vật đều là chuyển động ném xiên với cùng vận tốc đầu v0v_0, ném từ cùng một độ cao trên mặt đất nằm ngang. Góc ném so với phương ngang lần lượt là α1\alpha_1 và α2\alpha_2, với α1+α2=90∘\alpha_1+\alpha_2=90^\circ (vì hai vận tốc vuông góc nhau), nên α2=90∘−α1\alpha_2=90^\circ-\alpha_1. Giả thiết hình vẽ: α1\alpha_1 nhỏ, α2\alpha_2 lớn.

a) Xét tầm bay xa (phương án A và C):

Công thức tầm bay xa của vật ném xiên từ mặt đất:
L=v02sin⁡2αgL=\dfrac{v_0^2\sin 2\alpha}{g}

- Vật 1: L1=v02sin⁡2α1gL_1=\dfrac{v_0^2\sin 2\alpha_1}{g}
- Vật 2: L2=v02sin⁡2α2g=v02sin⁡[2(90∘−α1)]g=v02sin⁡(180∘−2α1)g=v02sin⁡2α1gL_2=\dfrac{v_0^2\sin 2\alpha_2}{g}=\dfrac{v_0^2\sin\big[2(90^\circ-\alpha_1)\big]}{g}=\dfrac{v_0^2\sin(180^\circ-2\alpha_1)}{g}=\dfrac{v_0^2\sin 2\alpha_1}{g}

Vì sin⁡(180∘−2α1)=sin⁡2α1\sin(180^\circ-2\alpha_1)=\sin 2\alpha_1 nên L1=L2L_1=L_2: hai vật có tầm bay xa bằng nhau → A đúng, C sai.

b) Xét tầm bay cao (phương án B):

Công thức tầm bay cao: H=v02sin⁡2α2gH=\dfrac{v_0^2\sin^2\alpha}{2g}

- Vật 1: H1=v02sin⁡2α12gH_1=\dfrac{v_0^2\sin^2\alpha_1}{2g}
- Vật 2: H2=v02sin⁡2α22g=v02cos⁡2α12gH_2=\dfrac{v_0^2\sin^2\alpha_2}{2g}=\dfrac{v_0^2\cos^2\alpha_1}{2g}

Vì α1≠45∘\alpha_1\neq 45^\circ (theo hình α1\alpha_1 nhỏ) nên sin⁡2α1≠cos⁡2α1\sin^2\alpha_1\neq\cos^2\alpha_1, do đó H1≠H2H_1\neq H_2 → B sai (nói chung không bằng nhau; vật 2 ném cao hơn nên bay cao hơn).

c) Xét thời gian rơi (phương án D):

Thời gian bay: t=2v0sin⁡αgt=\dfrac{2v_0\sin\alpha}{g}. Vì α1<α2\alpha_1<\alpha_2 nên sin⁡α1<sin⁡α2\sin\alpha_1<\sin\alpha_2, suy ra t1<t2t_1<t_2: vật 1 chạm đất trước vật 2, chứ không phải sau → D sai.

Kết luận: Chọn A.

Đáp số

Chọn A: hai vật có tầm bay xa bằng nhau (L1=L2L_1=L_2)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.