Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 85 SGK Ngữ văn 11

Văn bản 3. Một thời đại trong thi ca (Hoài Thanh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: [...] Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: tinh thần thơ mới.

Giá các nhà thơ cứ viết những câu như hai câu vừa trích trên này thì tiện cho ta biết mấy. Nhưng chính Xuân Diệu còn viết:

Người giai nhân: bến đợi dưới cây già;
Tình du khách: thuyền qua không buộc chặt.

Và một nhà thơ cũ tả cảnh thu lại có những câu nhí nhảnh và lả lơi:

Ô hay! Cảnh cũng ưa người nhỉ!
Ai thấy ai mà chẳng ngẩn ngơ?

Giá trong thơ cũ chỉ có những trần ngôn sáo ngữ, những bài thơ chúc tụng, những bài thơ vịnh hết cái này đến cái nọ, mà các nhà thơ mới lại chỉ làm những bài kiệt tác thì cũng tiện cho ta biết mấy. Khốn nỗi, cái tầm thường, cái lố lăng chẳng phải của riêng một thời nào, và muốn hiểu tinh thần thơ cho đúng đắn, phải sánh bài hay với bài hay vậy.

Chú ý vấn đề được nêu để bàn luận.

Gợi ý trả lời

Câu hỏi (hộp chỉ dẫn đọc): Chú ý vấn đề được nêu để bàn luận.

Đoạn trích thuộc phần mở đầu bài tiểu luận, nơi tác giả nêu ra *vấn đề trung tâm* mà cả bài sẽ đi tìm lời giải. Có thể xác định như sau:

a) Vấn đề được nêu để bàn luận: đi tìm tinh thần thơ mới — tức cái đặc trưng cốt lõi, cái bản chất làm nên diện mạo riêng của phong trào Thơ mới, phân biệt nó với thơ cũ. Câu chốt nêu vấn đề: *"Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: tinh thần thơ mới."*

b) Khó khăn của việc bàn luận (lí do khiến vấn đề không dễ giải quyết): ranh giới giữa thơ mới và thơ cũ không rạch ròi. Tác giả dẫn chứng để chứng minh:
- Xuân Diệu (nhà thơ mới tiêu biểu) vẫn có những câu mang dáng dấp ước lệ, cổ điển (*"Người giai nhân: bến đợi dưới cây già; / Tình du khách: thuyền qua không buộc chặt"*);
- một nhà thơ cũ lại có những câu *"nhí nhảnh và lả lơi"*, tươi mới như thơ mới (*"Ô hay! Cảnh cũng ưa người nhỉ! / Ai thấy ai mà chẳng ngẩn ngơ?"*).
→ Nghĩa là *cái tầm thường, cái lố lăng* cũng như *cái hay* đều không phải của riêng một thời đại nào.

c) Nguyên tắc / phương pháp bàn luận mà tác giả đề ra: vì cái dở thời nào cũng có, nên muốn hiểu đúng tinh thần thơ thì phải "sánh bài hay với bài hay" — lấy cái tinh hoa, cái đỉnh cao của thơ mới đặt cạnh cái tinh hoa của thơ cũ để so sánh, chứ không lấy bài dở của bên này so với bài hay của bên kia. Đây chính là tư tưởng phương pháp luận khoa học, khách quan, chi phối toàn bộ cách lập luận về sau của Hoài Thanh.

Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.