Giải Câu hỏi trang 85 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Cái khó khi phân biệt rạch ròi thơ mới – thơ cũ là gì?
(văn bản: Một thời đại trong thi ca (Trích Thi nhân Việt Nam 1932 – 1941) – Hoài Thanh)
Gợi ý trả lời
Trong phần đầu tiểu luận *Một thời đại trong thi ca*, khi đi tìm "tinh thần thơ mới", Hoài Thanh đã chỉ ra cái khó của việc phân biệt rạch ròi thơ mới – thơ cũ:
a) Ranh giới giữa thơ mới và thơ cũ không tuyệt đối, hai bên luôn đan xen, lẫn lộn vào nhau
- Không phải thơ cũ thì câu nào cũng dở, cũng cũ; cũng không phải thơ mới thì câu nào cũng hay, cũng mới. "Khốn nỗi cái tầm thường, cái lố lăng chẳng phải của riêng một thời nào": cái hay lẫn cái dở, cái mới lẫn cái cũ đều có ở cả hai thời.
- Ngay trong một nhà thơ, thậm chí trong cùng một bài thơ, vẫn có thể tồn tại song song cả yếu tố mới lẫn yếu tố cũ. Vì thế không thể vạch một đường ranh giới thật dứt khoát.
b) Cái mới và cái cũ thường gặp nhau ở chỗ hay nhất, nên khó căn cứ vào từng câu, từng bài để phân định
- Những câu thơ hay của thơ mới và của thơ cũ nhiều khi rất giống nhau, dễ khiến người ta nhầm lẫn thời đại. Nếu chỉ lấy một vài câu lẻ làm bằng chứng thì sẽ rơi vào tình trạng khập khiễng, thiếu công bằng.
c) Cách khắc phục mà tác giả nêu ra
- Muốn phân biệt cho đúng thì không so sánh từng bài, từng câu một cách vụn vặt, cũng không đem cái dở của thời này so với cái hay của thời kia, mà phải "sánh bài hay với bài hay" – lấy cái hay nhất, cái tiêu biểu nhất, cái "đại thể" của mỗi thời ra mà đối chiếu. Tinh thần của một thời đại chỉ bộc lộ ở xu hướng chung, ở những cái tiêu biểu nhất chứ không phải ở mọi tác phẩm.
Khái quát: Cái khó khi phân biệt rạch ròi thơ mới – thơ cũ là ở chỗ ranh giới giữa chúng không rõ ràng, dứt khoát; cái hay – cái dở, cái mới – cái cũ luôn đan cài, lẫn lộn trong cùng một thời, một tác giả, thậm chí một bài thơ, nên không thể căn cứ vào từng trường hợp lẻ tẻ mà phải nhìn vào cái tiêu biểu, cái đại thể, đem "cái hay sánh với cái hay".
Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.