Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Bài 3 trang 109 SGK Ngữ văn 11

Dương phụ hành (Cao Bá Quát)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chỉ ra những chi tiết miêu tả người thiếu phụ phương Tây, qua đó, nêu các đặc điểm nổi bật của hình tượng này.
(văn bản: Dương phụ hành - Cao Bá Quát)

Gợi ý trả lời

a) Những chi tiết miêu tả người thiếu phụ phương Tây

Trong bài *Dương phụ hành*, Cao Bá Quát khắc họa người thiếu phụ phương Tây qua một chuỗi chi tiết về trang phục, cử chỉ và dáng điệu (dẫn theo bản dịch thơ của Khương Hữu Dụng trong SGK):

- Trang phục: "Thiếu phụ Tây dương áo trắng phau" (nguyên văn: *y như tuyết* – áo trắng như tuyết) → y phục màu trắng nổi bật, tinh khôi.
- Tư thế, cử chỉ: "Tựa vai chồng dưới bóng trăng thâu" (*độc bằng lang kiên tọa thanh nguyệt*) → ngả đầu, tựa vai chồng một cách tự nhiên, thân mật ngay giữa chốn đông người, dưới ánh trăng.
- Lời nói, hành động âu yếm: "Kéo áo, rì rầm nói với nhau" (*bả duệ nam nam thả tố ngữ*) → vừa níu áo chồng vừa thủ thỉ, trò chuyện tình tứ.
- Dáng điệu uể oải, nhàn nhã: "Hững hờ cốc sữa biếng cầm tay" (*thác lạc đình trà oản*) → lơ đãng để rơi, biếng nhác cả việc cầm chén sữa (trà).
- Được chồng nâng niu, chăm sóc: "Gió bể, đêm sương thổi lạnh thay / Uốn éo đòi chồng nâng đỡ dậy" → thấy lạnh trong gió biển đêm sương, nàng nũng nịu, dựa vào chồng để được che chở, đỡ nâng.

b) Các đặc điểm nổi bật của hình tượng người thiếu phụ phương Tây

Từ những chi tiết trên, hình tượng hiện lên với mấy nét nổi bật:

- Vẻ đẹp tự do, phóng khoáng, tự nhiên: người thiếu phụ bộc lộ tình cảm vợ chồng một cách công khai, hồn nhiên (tựa vai, kéo áo, thủ thỉ) – điều khác lạ, mới mẻ so với lễ giáo phong kiến phương Đông vốn đề cao sự kín đáo, giữ ý.
- Cuộc sống hạnh phúc, sung túc, được yêu thương, nâng niu: dáng vẻ nhàn nhã, nũng nịu và được chồng ân cần chăm sóc cho thấy một đời sống gia đình ấm áp, đủ đầy, tràn ngập tình cảm lứa đôi.

Ý nghĩa (liên hệ): Hình tượng ấm áp, hạnh phúc này trở thành phông nền tương phản, làm nổi bật nỗi cô đơn, sầu muộn của người lữ khách phương Nam – chính nhà thơ – đang trong cảnh biệt ly ("Biết đâu nỗi khách biệt ly này"). Qua cái nhìn trân trọng, không kì thị trước vẻ đẹp xa lạ của người phụ nữ phương Tây, Cao Bá Quát thể hiện một tâm hồn nhân văn, một tầm nhìn cởi mở, mới mẻ trước thế giới bên ngoài.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.