Giải Câu hỏi trang 31 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Tại sao tâm trí của Chí Phèo lúc này lại bị ám ảnh bởi hơi cháo hành?
(văn bản: Chí Phèo - Nam Cao)
Gợi ý trả lời
Tâm trí của Chí Phèo lúc này bị ám ảnh bởi hơi cháo hành vì những lí do sau:
a) Hơi cháo hành gắn với lần đầu tiên trong đời Chí được một người chăm sóc. Sau đêm gặp Thị Nở ở vườn chuối, Chí bị cảm. Sáng hôm sau, Thị Nở nấu một bát cháo hành đem sang cho hắn ăn. Đây là lần đầu tiên Chí được một người đàn bà tự tay nấu cho, được săn sóc mà không phải cướp giật, dọa nạt hay liều lĩnh mới có. Vì thế bát cháo hành in sâu, trở thành ấn tượng mạnh mẽ trong tâm trí Chí.
b) Hơi cháo hành là biểu tượng của tình thương, của hương vị tình người mà cả đời Chí chưa từng được hưởng. Chí vốn là đứa trẻ bị bỏ rơi, lớn lên không cha không mẹ, không một mái ấm; chưa ai thật lòng cho hắn cái gì bao giờ. Bát cháo hành mộc mạc của Thị Nở khiến Chí ngạc nhiên, xúc động đến mức "mắt ươn ướt", bởi lần đầu hắn được nhận sự ân cần, chăm sóc chân thành.
c) Hơi cháo hành khơi dậy bản chất lương thiện và khát vọng hoàn lương trong Chí. Chính hương cháo hành đánh thức phần người bấy lâu bị vùi lấp, làm sống lại ước mơ giản dị thời trai trẻ: một gia đình nho nhỏ, chồng cày thuê cuốc mướn, vợ dệt vải. Nó khiến Chí "thèm lương thiện, muốn làm hòa với mọi người" và đặt hi vọng vào Thị Nở như chiếc cầu nối trở về cuộc đời lương thiện.
d) Hơi cháo hành còn ám ảnh vì nó gắn liền với bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người. Khi con đường trở về lương thiện bị chặn đứng (bà cô không cho Thị Nở lấy Chí), Chí càng nhớ, càng tiếc hơi cháo hành ấy. Mùi cháo hành trở đi trở lại trong tâm trí như nỗi đau về hạnh phúc vừa chạm tới đã tuột mất, tô đậm bi kịch của người nông dân bị tha hóa, bị cướp đi cả nhân hình lẫn nhân tính.
Kết luận: Hơi cháo hành ám ảnh tâm trí Chí Phèo vì đó là biểu tượng nghệ thuật cho tình người, cho sự thức tỉnh bản chất lương thiện và khát vọng hoàn lương của Chí; đồng thời cũng là chi tiết gói trọn bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người. Qua đó, Nam Cao thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc với người nông dân.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.