Giải Câu hỏi trang 132 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Tình huống kịch được miêu tả trong lớp I là gì?
(văn bản: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (Trích Vũ Như Tô) - Nguyễn Huy Tưởng)
Gợi ý trả lời
Nhắc lại vị trí đoạn trích: "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" là hồi V (hồi cuối) của vở kịch *Vũ Như Tô* (Nguyễn Huy Tưởng). Lớp I là lớp mở đầu của hồi, chủ yếu là cuộc đối thoại giữa Đan Thiềm và Vũ Như Tô.
Tình huống kịch trong lớp I:
a) *Bối cảnh biến loạn:* Lê Tương Dực vì xây Cửu Trùng Đài xa hoa mà khiến dân chúng lầm than, thợ thuyền chết chóc, lòng người oán giận. Lợi dụng tình thế đó, Trịnh Duy Sản dấy binh nổi loạn, giết vua, đốt phá kinh thành. Tình hình hết sức nguy cấp, tính mạng Vũ Như Tô bị đe dọa trực tiếp vì ông là người chủ trì công trình bị dân chúng và phe nổi loạn căm ghét.
b) *Hành động của Đan Thiềm:* Đan Thiềm hớt hải, hoảng hốt chạy đến báo tin dữ cho Vũ Như Tô. Bà nhiều lần hối thúc, van xin, giục ông mau mau trốn đi để bảo toàn tính mạng — một con người tài hoa hiếm có, với quan niệm "ông mà có mệnh hệ nào thì nước ta không còn ai tô điểm nữa".
c) *Thái độ của Vũ Như Tô:* Trái với sự cuống quýt của Đan Thiềm, Vũ Như Tô vẫn bình tĩnh đến mức ngoan cố. Ông không tin mình có tội, khẳng định mình "quang minh chính đại", "chỉ có một hoài bão là tô điểm cho đất nước", nên nhất quyết không chịu chạy trốn, quyết ở lại để hoàn thành Cửu Trùng Đài.
d) *Ý nghĩa của tình huống:* Lớp I đặt ra một tình huống kịch căng thẳng — mâu thuẫn giữa cái nguy cấp của hoàn cảnh (loạn quân đang đến) với sự u mê, không nhận ra thực tế của người nghệ sĩ. Đây là tình huống làm bật lên bi kịch của Vũ Như Tô: khát vọng nghệ thuật thuần túy, cao siêu nhưng xa rời đời sống và lợi ích thiết thực của nhân dân, báo trước kết cục bi thảm ở các lớp sau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.