Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập hai

Giải Bài 1 trang 131 SGK Ngữ văn 9

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong Ngữ văn 9, em đã được học các tác phẩm văn học Việt Nam gồm nhiều thể loại, được sáng tác trong các thời kì, bối cảnh khác nhau. Vận dụng tri thức văn học và hiểu biết về hoàn cảnh lịch sử, hãy lập bảng tóm tắt hoặc sơ đồ liệt kê các tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong mỗi thời kì (làm vào vở). Tham khảo mẫu bảng sau:

| Thời kì văn học \ Đặc điểm | Tác giả | Tác phẩm | Thể loại |
| --- | --- | --- | --- |
| Trung đại (thế kỉ X – cuối thế kỉ XIX) | | | |
| Hiện đại (đầu thế kỉ XX – nay) | | | |

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 131 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng mẫu 4 cột: 'Thời kì văn học / Đặc điểm', 'Tác giả', 'Tác phẩm', 'Thể loại'. Hai dòng: 'Trung đại (thế kỉ X – cuối thế kỉ XIX)' và 'Hiện đại (đầu thế kỉ XX – nay)', các ô để trống cho học sinh điền.

Gợi ý trả lời

Cách làm: Dựa vào các tác phẩm văn học Việt Nam đã học trong Ngữ văn 9 (bộ Kết nối tri thức), em sắp xếp theo hai thời kì mà SGK gợi ý: văn học trung đại (từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX, chủ yếu viết bằng chữ Hán và chữ Nôm, mang đậm tính quy phạm, ước lệ) và văn học hiện đại (từ đầu thế kỉ XX đến nay, viết bằng chữ Quốc ngữ, đổi mới về thể loại, ngôn ngữ và cảm hứng). Có thể trình bày bằng bảng hoặc sơ đồ; dưới đây là mẫu bảng đã điền với các tác giả, tác phẩm tiêu biểu.

### Bảng tóm tắt các tác giả, tác phẩm tiêu biểu theo thời kì

| Thời kì văn học / Đặc điểm | Tác giả | Tác phẩm | Thể loại |
| --- | --- | --- | --- |
| Trung đại (thế kỉ X – cuối thế kỉ XIX) — viết bằng chữ Hán, chữ Nôm; giàu tính ước lệ, quy phạm; đề tài về số phận con người (nhất là người phụ nữ), đạo lí, tình yêu nước. | Nguyễn Dữ | *Chuyện người con gái Nam Xương* (trích *Truyền kì mạn lục*) | Truyện truyền kì (văn xuôi chữ Hán) |
| | Đặng Trần Côn (nguyên tác chữ Hán) – bản dịch Nôm (tương truyền của Đoàn Thị Điểm) | *Nỗi niềm chinh phụ* (trích *Chinh phụ ngâm*) | Ngâm khúc, thể song thất lục bát |
| | Nguyễn Du | *Kim – Kiều gặp gỡ* (trích *Truyện Kiều*) | Truyện thơ Nôm (lục bát) |
| | Nguyễn Đình Chiểu | *Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều Nguyệt Nga* (trích *Truyện Lục Vân Tiên*) | Truyện thơ Nôm (lục bát) |
| | Hồ Xuân Hương | *Tự tình* (bài II) | Thơ Nôm Đường luật (thất ngôn bát cú) |
| Hiện đại (đầu thế kỉ XX – nay) — viết bằng chữ Quốc ngữ; thể loại phong phú; cái tôi cá nhân, tình yêu quê hương đất nước, tiếng Việt được đề cao; ngôn ngữ, hình ảnh mới mẻ. | Nguyễn Nhược Pháp | *Sơn Tinh, Thủy Tinh* | Thơ |
| | Bích Khê | *Tiếng đàn mưa* | Thơ (song thất lục bát) |
| | Phan Bội Châu | *Bài ca chúc Tết thanh niên* | Thơ (hát nói) |
| | Nguyễn Bính | *Mưa xuân* | Thơ |
| | Lưu Quang Vũ | *Tiếng Việt* | Thơ |
| | Trần Mai Ninh | *Tình sông núi* | Thơ |
| | Bảo Ninh | *Bí ẩn của làn nước* | Truyện ngắn |

Lưu ý khi làm vào vở:
- Chỉ liệt kê tác phẩm văn học Việt Nam (không đưa các tác phẩm nước ngoài như *Dế chọi*, *Rô-mê-ô và Giu-li-ét*… vào bảng này).
- Em có thể thay thế bằng những tác phẩm Việt Nam khác đã học và điền thêm cho đủ, miễn là xếp đúng thời kì và ghi đúng thể loại.
- Nếu dùng sơ đồ, hãy vẽ một trục thời gian chia hai nhánh "Trung đại" và "Hiện đại", mỗi nhánh gắn các thẻ *tác giả – tác phẩm – thể loại* như trong bảng trên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.