Giải Câu 3 trang 137 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Vấn đề cần trình bày được triển khai trong các phần của văn bản như thế nào? Nêu rõ mục đích và ý chính của từng phần.
Gợi ý trả lời
Câu 3 (trang 138) — Ôn tập học kì II
Đây là câu hỏi ôn tập về cách tổ chức một văn bản nghị luận (bàn về một vấn đề). Khi đọc, ta nhận ra vấn đề cần trình bày thường được triển khai lần lượt qua ba phần theo mạch: *nêu vấn đề → giải quyết vấn đề → khẳng định vấn đề*. Ở mỗi phần cần chỉ rõ mục đích (phần đó dùng để làm gì) và ý chính (nội dung cốt lõi phần đó nói gì).
a) Phần mở đầu (đặt vấn đề)
- *Mục đích:* Giới thiệu và nêu ra vấn đề cần bàn luận, thu hút sự chú ý, định hướng cho toàn bài.
- *Ý chính:* Nêu lên vấn đề (luận đề) một cách khái quát — cho người đọc biết văn bản sẽ bàn về điều gì và vì sao vấn đề ấy đáng quan tâm.
b) Phần nội dung chính (giải quyết vấn đề / triển khai vấn đề)
- *Mục đích:* Làm sáng tỏ, chứng minh và thuyết phục người đọc về vấn đề đã nêu.
- *Ý chính:* Triển khai vấn đề thành các luận điểm nối tiếp nhau; mỗi luận điểm được làm rõ bằng lí lẽ và bằng chứng (dẫn chứng thực tế, số liệu, ví dụ…). Các luận điểm sắp xếp theo trình tự hợp lí (từ khái quát đến cụ thể, hoặc theo quan hệ nguyên nhân – kết quả, các khía cạnh của vấn đề), có khi kết hợp phản bác ý kiến trái chiều để tăng sức thuyết phục.
c) Phần kết (khẳng định vấn đề)
- *Mục đích:* Chốt lại vấn đề, để lại ấn tượng và tác động tới nhận thức, hành động của người đọc.
- *Ý chính:* Khẳng định lại ý nghĩa, tầm quan trọng của vấn đề đã bàn; rút ra kết luận, bài học hoặc nêu lời kêu gọi, đề xuất hướng suy nghĩ và hành động.
Nhận xét chung: Ba phần gắn kết chặt chẽ, triển khai vấn đề theo mạch lô-gíc — phần mở nêu ra, phần thân làm sáng tỏ bằng hệ thống luận điểm – lí lẽ – bằng chứng, phần kết khẳng định — nhờ đó vấn đề được trình bày mạch lạc và giàu sức thuyết phục.
*(Lưu ý: khi làm với một văn bản cụ thể trong bài học, em thay nội dung khái quát ở từng phần bằng vấn đề và các luận điểm cụ thể của văn bản đó.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.