Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 5.31 trang 124 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải thích tại sao các hàm số sau đây gián đoạn tại điểm đã cho.

a) f(x)={1xnếu x≠01nếu x=0f(x) = \begin{cases} \dfrac{1}{x} & \text{nếu } x \neq 0 \\ 1 & \text{nếu } x = 0 \end{cases} tại điểm x=0x = 0;

b) g(x)={1+xnếu x<12−xnếu x≥1g(x) = \begin{cases} 1 + x & \text{nếu } x < 1 \\ 2 - x & \text{nếu } x \geq 1 \end{cases} tại điểm x=1x = 1.

Lời giải

a) Hàm số f(x)={1xnếu x≠01nếu x=0f(x) = \begin{cases} \dfrac{1}{x} & \text{nếu } x \neq 0 \\ 1 & \text{nếu } x = 0 \end{cases} tại điểm x=0x = 0.

Ta xét giới hạn của f(x)f(x) khi x→0x \to 0.

Với x≠0x \neq 0 thì f(x)=1xf(x) = \dfrac{1}{x}. Ta có:

lim⁡x→0+f(x)=lim⁡x→0+1x=+∞,lim⁡x→0−f(x)=lim⁡x→0−1x=−∞.\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^+} \dfrac{1}{x} = +\infty, \qquad \lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^-} \dfrac{1}{x} = -\infty.

Vì lim⁡x→0+f(x)≠lim⁡x→0−f(x)\lim_{x \to 0^+} f(x) \neq \lim_{x \to 0^-} f(x) (và các giới hạn một bên không hữu hạn) nên f(x)f(x) không có giới hạn hữu hạn khi x→0x \to 0, tức là lim⁡x→0f(x)\lim_{x \to 0} f(x) không tồn tại.

Do đó không thể có lim⁡x→0f(x)=f(0)\lim_{x \to 0} f(x) = f(0), nên hàm số f(x)f(x) gián đoạn tại điểm x=0x = 0.

b) Hàm số g(x)={1+xnếu x<12−xnếu x≥1g(x) = \begin{cases} 1 + x & \text{nếu } x < 1 \\ 2 - x & \text{nếu } x \geq 1 \end{cases} tại điểm x=1x = 1.

Ta có g(1)=2−1=1g(1) = 2 - 1 = 1.

Xét các giới hạn một bên khi x→1x \to 1:

lim⁡x→1−g(x)=lim⁡x→1−(1+x)=1+1=2,\lim_{x \to 1^-} g(x) = \lim_{x \to 1^-} (1 + x) = 1 + 1 = 2,

lim⁡x→1+g(x)=lim⁡x→1+(2−x)=2−1=1.\lim_{x \to 1^+} g(x) = \lim_{x \to 1^+} (2 - x) = 2 - 1 = 1.

Vì lim⁡x→1−g(x)=2≠1=lim⁡x→1+g(x)\lim_{x \to 1^-} g(x) = 2 \neq 1 = \lim_{x \to 1^+} g(x) nên hai giới hạn một bên khác nhau, do đó lim⁡x→1g(x)\lim_{x \to 1} g(x) không tồn tại.

Vậy hàm số g(x)g(x) gián đoạn tại điểm x=1x = 1.

Đáp số

Vì lim⁡x→01x\lim\limits_{x\to 0}\dfrac{1}{x} không tồn tại (hữu hạn) nên ff gián đoạn tại x=0x=0Vì lim⁡x→1−g(x)=2≠1=lim⁡x→1+g(x)\lim\limits_{x\to 1^-}g(x)=2\neq 1=\lim\limits_{x\to 1^+}g(x) nên lim⁡x→1g(x)\lim\limits_{x\to 1}g(x) không tồn tại, gg gián đoạn tại x=1x=1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.