Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 1.45 trang 44 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dân số của một quốc gia sau tt (năm) kể từ năm 2023 được ước tính bởi công thức:
N(t)=100e0,012tN(t) = 100e^{0,012t} (N(t)N(t) được tính bằng triệu người, 0≤t≤500 \le t \le 50).

a) Ước tính dân số của quốc gia này vào các năm 2030 và 2035 (kết quả tính bằng triệu người, làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ ba).

b) Xem N(t)N(t) là hàm số của biến số tt xác định trên đoạn [0;50][0;50]. Xét chiều biến thiên của hàm số N(t)N(t) trên đoạn [0;50][0;50].

c) Đạo hàm của hàm số N(t)N(t) biểu thị tốc độ tăng dân số của quốc gia đó (tính bằng triệu người/năm). Vào năm nào tốc độ tăng dân số của quốc gia đó là 1,6 triệu người/năm?

Lời giải

## a) Ước tính dân số năm 2030 và 2035

Mốc thời gian tính từ năm 2023, nên:
- Năm 2030 ứng với t=2030−2023=7t = 2030 - 2023 = 7;
- Năm 2035 ứng với t=2035−2023=12t = 2035 - 2023 = 12.

Thay vào công thức N(t)=100e0,012tN(t) = 100e^{0,012t}:

N(7)=100e0,012⋅7=100e0,084≈108,763 (triệu người).N(7) = 100e^{0,012 \cdot 7} = 100e^{0,084} \approx 108,763 \text{ (triệu người)}.

N(12)=100e0,012⋅12=100e0,144≈115,488 (triệu người).N(12) = 100e^{0,012 \cdot 12} = 100e^{0,144} \approx 115,488 \text{ (triệu người)}.

Vậy dân số ước tính năm 2030 khoảng 108,763108,763 triệu người và năm 2035 khoảng 115,488115,488 triệu người.

##

b) Xét chiều biến thiên của N(t)N(t) trên [0;50][0;50]

Ta có đạo hàm:

N′(t)=100⋅0,012⋅e0,012t=1,2 e0,012t.N'(t) = 100 \cdot 0,012 \cdot e^{0,012t} = 1,2\,e^{0,012t}.

Vì e0,012t>0e^{0,012t} > 0 với mọi tt nên N′(t)=1,2 e0,012t>0N'(t) = 1,2\,e^{0,012t} > 0 với mọi t∈[0;50]t \in [0;50].

Do đó hàm số N(t)N(t) đồng biến (tăng) trên đoạn [0;50][0;50]. Điều này phù hợp thực tế: dân số của quốc gia tăng dần theo thời gian.

##

c) Năm mà tốc độ tăng dân số bằng 1,6 triệu người/năm

Tốc độ tăng dân số chính là đạo hàm N′(t)=1,2 e0,012tN'(t) = 1,2\,e^{0,012t}. Ta giải phương trình:

1,2 e0,012t=1,6.1,2\,e^{0,012t} = 1,6.

e0,012t=1,61,2=43.e^{0,012t} = \dfrac{1,6}{1,2} = \dfrac{4}{3}.

Lấy logarit tự nhiên hai vế:

0,012t=ln⁡43≈0,287682.0,012t = \ln\dfrac{4}{3} \approx 0,287682.

t=ln⁡430,012≈23,97  (thỏa mãn 0≤t≤50).t = \dfrac{\ln\frac{4}{3}}{0,012} \approx 23,97 \;(\text{thỏa mãn } 0 \le t \le 50).

Vậy sau khoảng 23,9723,97 năm kể từ năm 2023, tức là vào khoảng năm 2023+24=20472023 + 24 = 2047, tốc độ tăng dân số của quốc gia đó đạt 1,61,6 triệu người/năm.

Đáp số

a) N(2030) ≈ 108,763 triệu người; N(2035) ≈ 115,488 triệu ngườib) N'(t) = 1,2e^{0,012t} > 0 nên hàm số đồng biến (tăng) trên [0;50]c) t ≈ 23,97 năm, tức vào khoảng năm 2047

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.