Đề bài
HĐ1. Tính toán lượng chất tan và dung môi để pha chế dung dịch có nồng độ phần trăm cho trước
Ta cần tính số gam đường cát và số gam nước tinh khiết cần thiết để có thể tạo ra ml dung dịch có nồng độ . Biết rằng khối lượng riêng của đường cát là g/ml và 1 lít nước tinh khiết nặng 1 kg.
a) Gọi (gam) và (gam) lần lượt là lượng đường cát và nước cần để pha chế. Lập biểu thức tính thể tích và nồng độ dung dịch để chứng minh rằng thoả mãn hệ phương trình
b) Biến đổi hệ phương trình trên về dạng hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
Từ đó chứng tỏ nghiệm của hệ phương trình này là
c) Áp dụng: Tính lượng nước và đường cát tương ứng để pha ml nước đường với nồng độ là .
Lời giải
## a) Lập hệ phương trình
Về thể tích. Khối lượng riêng của đường cát là g/ml nên gam đường chiếm thể tích (ml).
Vì 1 lít nước (tức ml) nặng kg g nên mỗi gam nước chiếm đúng ml. Do đó gam nước chiếm thể tích (ml).
Tổng thể tích dung dịch bằng ml, suy ra
Về nồng độ. Khối lượng dung dịch là (gam), khối lượng chất tan (đường) là (gam). Nồng độ phần trăm là
Vậy thoả mãn hệ
##
b) Biến đổi và giải hệ
Nhân hai vế của với :
Với , do nên
Ta được hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
Từ : (với ).
Thay vào :
Mà , nên
Suy ra
Vậy nghiệm của hệ là
##
c) Áp dụng với
Mẫu số:
Lượng đường cát:
Lượng nước:
Kiểm tra lại:
- Thể tích: (ml). ✓
- Nồng độ: ✓
Vậy để pha ml nước đường nồng độ cần khoảng g đường cát và g nước.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.