Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Thực hành 1 trang 122 SGK Toán 9

Vẽ biểu đồ biểu diễn bảng tần số, tần số tương đối bằng bảng tính Excel   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hỏi ý kiến của các bạn trong lớp về địa điểm đi dã ngoại với ba lựa chọn: Tràng An, Ba Vì, Đại Lải thu được kết quả sau:

Tràng An, Ba Vì, Tràng An, Tràng An, Ba Vì, Ba Vì, Đại Lải, Tràng An, Tràng An, Ba Vì, Tràng An, Đại Lải, Tràng An, Tràng An, Tràng An, Tràng An, Tràng An, Tràng An, Ba Vì, Đại Lải, Tràng An, Ba Vì, Tràng An, Đại Lải, Ba Vì, Ba Vì, Ba Vì, Ba Vì, Đại Lải, Tràng An.

Sử dụng bảng tính Excel, hãy lập bảng tần số, bảng tần số tương đối cho dãy dữ liệu trên và vẽ các biểu đồ cột, biểu đồ hình quạt tròn biểu diễn chúng.

Lời giải

## Bước 1. Nhập dữ liệu vào bảng tính Excel

- Nhập tên ba địa điểm vào cột A (ví dụ các ô A2, A3, A4): *Tràng An, Ba Vì, Đại Lải*.
- Nhập (hoặc dán) toàn bộ 30 câu trả lời của các bạn vào một vùng, chẳng hạn cột D từ D1 đến D30.

## Bước 2. Lập bảng tần số

Dùng hàm `COUNTIF` để đếm số bạn chọn mỗi địa điểm. Tại cột B (tần số) nhập:

- B2: `=COUNTIF($D$1:$D$30; A2)` → Tràng An: 15
- B3: `=COUNTIF($D$1:$D$30; A3)` → Ba Vì: 10
- B4: `=COUNTIF($D$1:$D$30; A4)` → Đại Lải: 5

Kiểm tra tổng: `=SUM(B2:B4)` cho kết quả 15+10+5=3015+10+5 = 30 (đúng bằng sĩ số được hỏi).

Bảng tần số

| Địa điểm | Tràng An | Ba Vì | Đại Lải | Tổng |
|---|---|---|---|---|
| Số bạn chọn (tần số) | 15 | 10 | 5 | 30 |

## Bước 3. Lập bảng tần số tương đối

Tần số tương đối của mỗi địa điểm tính theo công thức f=mn⋅100%f=\dfrac{m}{n}\cdot 100\%, với n=30n=30. Tại cột C nhập:

- C2: `=B2/$B$5*100` (ô B5 chứa tổng 30) → 1530⋅100%=50%\dfrac{15}{30}\cdot100\% = 50\%
- C3: `=B3/$B$5*100` → 1030⋅100%≈33,3%\dfrac{10}{30}\cdot100\% \approx 33,3\%
- C4: `=B4/$B$5*100` → 530⋅100%≈16,7%\dfrac{5}{30}\cdot100\% \approx 16,7\%

Bảng tần số tương đối

| Địa điểm | Tràng An | Ba Vì | Đại Lải | Tổng |
|---|---|---|---|---|
| Tần số tương đối | 50% | 33,3% | 16,7% | 100% |

(Tổng xấp xỉ 50%+33,3%+16,7%=100%50\% + 33,3\% + 16,7\% = 100\%.)

## Bước 4. Vẽ biểu đồ cột

- Bôi đen vùng gồm tên địa điểm và cột tần số (hoặc cột tần số tương đối).
- Chọn thẻ Insert → Charts → Column chart (Biểu đồ cột).
- Excel vẽ ba cột: Tràng An cao 15, Ba Vì cao 10, Đại Lải cao 5 (nếu vẽ theo tần số tương đối thì ba cột cao lần lượt 50%, 33,3%, 16,7%). Thêm tiêu đề, tên trục, nhãn số liệu cho rõ ràng.

## Bước 5. Vẽ biểu đồ hình quạt tròn

- Bôi đen vùng gồm tên địa điểm và cột tần số tương đối.
- Chọn Insert → Charts → Pie chart (Biểu đồ hình quạt tròn), rồi bật hiển thị phần trăm (Data Labels → Percentage).
- Số đo cung (góc ở tâm) của mỗi hình quạt bằng tần số tương đối nhân với 360∘360^\circ:
- Tràng An: 50%×360∘=180∘50\%\times360^\circ = 180^\circ;
- Ba Vì: 33,3%×360∘≈120∘33,3\%\times360^\circ \approx 120^\circ;
- Đại Lải: 16,7%×360∘≈60∘16,7\%\times360^\circ \approx 60^\circ.

## Kết luận

Địa điểm Tràng An được nhiều bạn chọn nhất (15 bạn, chiếm 50%), tiếp đến là Ba Vì (10 bạn, chiếm 33,3%) và ít nhất là Đại Lải (5 bạn, chiếm 16,7%). Lớp nên chọn Tràng An làm địa điểm đi dã ngoại.

Đáp số

Tần số: Tràng An 15, Ba Vì 10, Đại Lải 5 (tổng 30)Tần số tương đối: Tràng An 50%, Ba Vì 33,3%, Đại Lải 16,7%Góc quạt tròn: 180°; 120°; 60°

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.