Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi trang 37 SGK Vật lí 11

Bài 9. Sóng ngang. Sóng dọc. Sự truyền năng lượng của sóng cơ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hình 9.1 mô tả một sóng ngang truyền trên dây đàn hồi. Hãy quan sát các mũi tên, từ đó chỉ ra phương dao động của các phần tử của dây và phương truyền sóng.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 37 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ hai hình chụp nhanh a) và b) của một sóng ngang (dạng hình sin) truyền trên một sợi dây đàn hồi. Ở đầu trái mỗi hình có bàn tay cầm đầu dây. Tại điểm đầu dây có mũi tên màu xanh lục thẳng đứng (hai chiều lên – xuống) chỉ phương dao động của các phần tử dây theo phương thẳng đứng, vuông góc với dây. Phía trên bên phải mỗi hình có mũi tên màu đỏ nằm ngang hướng sang phải chỉ phương truyền sóng dọc theo sợi dây. Hình a) và hình b) là dạng dây ở hai thời điểm khác nhau cho thấy sóng dịch chuyển sang phải trong khi các phần tử dây chỉ dao động lên xuống.

Lời giải

Quan sát các mũi tên trên Hình 9.1:

- Mũi tên màu xanh lục ở đầu dây có phương thẳng đứng (hướng lên – xuống, hai chiều). Mũi tên này mô tả chuyển động của các phần tử dây: mỗi phần tử của dây chỉ dao động tại chỗ theo phương thẳng đứng, lên rồi xuống quanh vị trí cân bằng của nó, chứ không chạy theo sóng.

- Mũi tên màu đỏ nằm ngang, hướng sang phải dọc theo sợi dây. Mũi tên này mô tả chiều lan truyền của sóng: so sánh hai hình chụp nhanh a) và

b) ta thấy toàn bộ dạng sóng (hình sin) dịch dần sang phải, trong khi bản thân các phần tử dây không bị kéo đi theo mà chỉ dao động lên xuống.

Kết luận:

a) Phương dao động của các phần tử dây: phương thẳng đứng (lên – xuống), tức là phương vuông góc với sợi dây.

b) Phương truyền sóng: phương nằm ngang, dọc theo sợi dây, hướng từ trái sang phải.

Vì phương dao động của các phần tử (thẳng đứng) vuông góc với phương truyền sóng (nằm ngang) nên đây đúng là một sóng ngang, phù hợp với định nghĩa: sóng ngang là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương truyền sóng.

Đáp số

Các phần tử dây dao động theo phương thẳng đứng, vuông góc với dâySóng truyền theo phương ngang dọc theo dây, từ trái sang phải; phương dao động vuông góc với phương truyền nên là sóng ngang

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.