Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Hoạt động trang 104 SGK Vật lí 12

Bài 23. Hiện tượng phóng xạ   Đã kiểm

Đề bài

Tìm hiểu thông tin về phát hiện của Becquerel và thí nghiệm trên, cho biết:
1. Hiện tượng phóng xạ xảy ra có tính tự phát hay phụ thuộc vào các yếu tố môi trường như nhiệt độ, áp suất,...?
2. Có thể điều khiển được hiện tượng phóng xạ không? Tại sao?

Lời giải

1. Hiện tượng phóng xạ có tính tự phát hay phụ thuộc vào các yếu tố môi trường?

Từ phát hiện của Becquerel (năm 1896) về việc muối uranium tự phát ra một loại bức xạ xuyên qua được giấy đen và các thí nghiệm sau đó, ta rút ra kết luận: hiện tượng phóng xạ có tính tự phát.

- Chất phóng xạ liên tục phát ra tia phóng xạ mà không cần bất kì tác nhân kích thích nào từ bên ngoài (không cần chiếu sáng, nung nóng, đặt trong điện trường hay từ trường...).
- Thực nghiệm cho thấy quá trình phóng xạ không phụ thuộc vào các yếu tố môi trường như nhiệt độ, áp suất, trạng thái hoá học của chất (đơn chất hay hợp chất) hay các điều kiện vật lí bên ngoài.
- Nguyên nhân: phóng xạ là quá trình biến đổi tự phát của hạt nhân nguyên tử, xảy ra bên trong hạt nhân. Trong khi đó các yếu tố môi trường thông thường chỉ tác động đến lớp vỏ electron bên ngoài, không với tới được hạt nhân.

Kết luận: Hiện tượng phóng xạ mang tính tự phát, không phụ thuộc vào các yếu tố môi trường như nhiệt độ, áp suất,...

---

2. Có thể điều khiển được hiện tượng phóng xạ không? Tại sao?

Không thể điều khiển được hiện tượng phóng xạ.

- Vì phóng xạ là quá trình biến đổi xảy ra bên trong hạt nhân, do bản chất nội tại của hạt nhân quyết định, con người không thể can thiệp bằng các tác nhân vật lí hay hoá học thông thường.
- Mỗi chất phóng xạ có chu kì bán rã TT là một hằng số đặc trưng, không thay đổi dù ta thay đổi nhiệt độ, áp suất hay trạng thái hoá học của nó.
- Do đó ta không thể làm tăng hay giảm tốc độ (xác suất) phân rã của một hạt nhân phóng xạ theo ý muốn.

Kết luận: Không thể điều khiển được hiện tượng phóng xạ, vì đây là quá trình biến đổi hạt nhân tự phát với chu kì bán rã TT không đổi, không chịu tác động của các yếu tố bên ngoài.

Đáp số

Hiện tượng phóng xạ có tính tự phát; không phụ thuộc vào nhiệt độ, áp suất hay các yếu tố môi trường.Không thể điều khiển được hiện tượng phóng xạ, vì đây là quá trình biến đổi hạt nhân tự phát với chu kì bán rã T không đổi, không chịu tác động của yếu tố bên ngoài.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.