Giải Bài 5 trang 122 SGK Vật lí 12
Đề bài
Vào tháng 6 năm 2024, người lái xe tải sẽ phải chờ bao nhiêu lâu để toàn bộ lượng thuốc đông y chất đầy thùng xe tải được chiếu xạ để bảo quản tại Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội (Hình 25.3), biết rằng cũng tại nơi đó vào tháng 1 năm 2022 người lái xe đã phải chờ 150 phút chiếu xạ cùng lượng thuốc như vậy và trung tâm chiếu xạ vẫn sử dụng nguồn chiếu xạ là có chu kì bán rã là 5,3 năm?
Hình 25.3. Ảnh chụp khu nạp nguyên liệu vào dây chuyền của Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội (ảnh minh hoạ, không chứa số liệu để giải).
Lời giải
Phân tích hiện tượng
Liều bức xạ cần thiết để bảo quản (chiếu xạ) cùng một lượng thuốc là như nhau trong cả hai lần. Liều này bằng *tốc độ chiếu* nhân với *thời gian chiếu*, mà tốc độ chiếu tỉ lệ thuận với độ phóng xạ (hoạt độ) của nguồn :
Theo thời gian, nguồn Co-60 phân rã nên hoạt độ giảm dần, do đó muốn nhận cùng một liều thì thời gian chờ phải dài hơn.
Khoảng thời gian giữa hai lần chiếu
Từ tháng 1 năm 2022 đến tháng 6 năm 2024:
Thiết lập phương trình
Gọi là hoạt độ lúc tháng 1/2022 (chờ phút) và là hoạt độ lúc tháng 6/2024 (chờ ). Vì liều bằng nhau:
Mà hoạt độ giảm theo công thức phóng xạ:
với năm là chu kì bán rã.
Tính toán
Kiểm tra lại: (hợp lí vì nguồn đã yếu đi sau năm, phải chờ lâu hơn). Đổi ra giờ: phút giờ phút.
Kết luận: Người lái xe phải chờ khoảng 206 phút (xấp xỉ 3 giờ 26 phút).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.