Trường THCS Hựu Thành A
Trang 1
PHẦN A: TIẾNG VIỆT I – LÝ THUYẾT Câu 1: Trình bày đặc điểm hình thức và các chức năng của câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán, câu trần thuật, câu phủ định. Cho ví dụ minh họa. Câu 2: Thế nào là hành động nói ? Nêu một số kiểu hành động nói thường gặp và nêu cách thực hiện hành động nói. Cho ví dụ minh họa. Câu 3: Thế nào là vai xã hội trong hội thoại ? Nêu lượt lời trong hội thoại. Cho ví dụ minh họa. Câu 4: Nêu nhận xét về lựa chọn trật tự từ trong câu. Nêu một số tác dụng của sắp xếp trật tự từ. Cho ví dụ minh họa. II – BÀI TẬP THAM KHẢO Bài tập 1: Đọc những câu sau và cho biết mỗi câu thuộc kiểu câu nào trong số các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật, phủ định. Vợ tôi không ác nhưng thị khổ quá rồi (1). [...]. Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất (2). Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận (3). Bài tập 2: Hãy đặt câu cảm thán chứa một trong những từ như vui, buồn, hay, đẹp,... Bài tập 3: Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi. Tôi bật cười bảo lão (1): - Sao cụ lo xa thế (2) ? Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đâu mà sợ (3) ! Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay (4) ! Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại (5) ? - Không, ông giáo ạ (6) ! ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu (7) ? a) Trong những câu trên, câu nào là câu trần thuật, câu nào là câu cầu khiến, câu nào là câu nghi vấn ? b) Câu nào trong số những câu nghi vấn trên được dùng để hỏi ? c) Câu nào trong số những câu nghi vấn trên không được dùng để hỏi ? Nó được dùng để làm gì ? Bài tập 4: Hãy xác định hành động nói của các câu đã cho theo bảng sau đây.
STT Câu đã cho Hành động nói
1 Tôi bật cười bảo lão:
2 - Sao cụ lo xa quá thế ?
CÂU HỎI GỢI Ý ÔN TẬP
NGỮ VĂN 8 HỌC KÌ II
DeThi.edu.vn
Trường THCS Hựu Thành A
Trang 2
3 Cụ còn khỏe lắm, chưa chết đâu mà sợ!
4 Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay!
5 Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại ?
6 - Không, ông giáo ạ!
7 Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu ?
Bài tập 5: Hãy viết một hoặc vài ba câu theo một trong những yêu cầu nêu dưới đây. Xác định mục đích của hành động nói. a) Cam kết không tham gia các hoạt động tiêu cực như đua xe trái phép, cờ bạc, nghiện hút,... b) Hứa tích cực học tập, rèn luyện và đạt kết quả tốt trong năm học tới. Bài tập 6: Giải thích lí do sắp xếp trật tự của các bộ phận câu in đậm nối tiếp nhau trong đoạn văn sau: Sứ giả vào, đứa bé bảo: "Ông về tâu với vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này". Sứ giả vừa kinh ngạc, vừa mừng rỡ, vội vàng về tâu vua. Bài tập 7: Trong những câu sau, việc sắp xếp các từ ngữ in đậm ở đầu câu có tác dụng gì ? a) Các lang ai cũng muốn ngôi báu về mình, nên cố làm vừa ý vua cha. Nhưng ý vua cha như thế nào, không ai đoán được. b) Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống. Bài tập 8: Hãy xác định kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật trong số các câu sau (không xét câu đặt trong ngoặc vuông): a) - U nó không được thế! (Ngô Tất Tố) b) Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù, phải tội. (Ngô Tất Tố) c) - Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta ấy hả ? (Tô Hoài) d) - Này, các em không để chúng nó yên được à ? (Tạ Duy Anh) e) - Các em đừng khóc. (Thanh Tịnh) g) - Ha ha! [Một lưỡi gươm!] (Sự tích Hồ Gươm) h) Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông. (Tế Hanh) Bài tập 9: Năm câu cho sau đây thể hiện các hành động nói: phủ định, khẳng định, khuyên, đe dọa, bộc lộ cảm xúc. Hãy xác định kiểu hành động nói thể hiện ở từng câu (không xét câu đặt trong ngoặc vuông). a) Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!
DeThi.edu.vn
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.